با آغاز فصل تابستان و اوج گرفتن قراردادهای اجاره، یکی از پرتکرارترین و چالشبرانگیزترین سوالات برای مالکان و مستأجران دوباره مطرح شده است: مسئولیت پرداخت هزینه تعمیرات خانه بر عهده چه کسی است؟ این موضوع که اغلب در قراردادهای اجارهنامه به صورت مبهم ذکر میشود، منشاء بسیاری از اختلافات و تنشها میان طرفین است.
بر اساس عرف بازار مسکن و قوانین موجود، یک تفکیک کلی میان «تعمیرات اساسی» و «تعمیرات جزئی» وجود دارد که مسئولیت هر یک را مشخص میکند. درک دقیق این تفاوتها میتواند از بروز بسیاری از مشکلات در طول دوره اجاره جلوگیری کرده و به حفظ یک رابطه سالم میان مالک و مستأجر کمک کند.
چه تعمیراتی بر عهده مالک است؟
طبق قانون و عرف رایج، مسئولیت پرداخت هزینههای مربوط به تعمیرات کلی، اساسی و زیربنایی ساختمان که برای استفاده اصلی از ملک ضروری هستند، کاملاً بر عهده مالک است. این موارد شامل هرگونه مشکلی میشود که به اصل بنا و تاسیسات اصلی آن مربوط باشد.
از جمله مهمترین این موارد میتوان به تعمیرات کلی و عمرانی ساختمان، رفع مشکلات اساسی در لولهکشی آب، فاضلاب و گاز، سیمکشی کلی برق، و تعمیر سیستمهای اصلی گرمایشی و سرمایشی (مانند موتورخانه یا پکیج)، تعمیرات آسانسور و در برقی پارکینگ اشاره کرد. همچنین، رنگآمیزی کلی ساختمان قبل از تحویل به مستأجر جدید نیز از وظایف مالک محسوب میشود.
مسئولیت مستأجر چیست؟ (تعمیرات جزئی و مصرفی)
در مقابل، مستأجر مسئول پرداخت هزینه تعمیرات خانه در مواردی است که مشکل، جزئی بوده و در نتیجه استفاده روزمره و متعارف از ملک به وجود آمده باشد. این موارد شامل تعمیرات مصرفی و کمهزینهتر است.
از جمله این مسئولیتها میتوان به رفع چکه کردن شیرهای آب، تعمیر نشتیهای جزئی در سرویسها که ناشی از فرسودگی واشرها و قطعات مصرفی است، نصب توری برای در و پنجره، تعویض سالانه پوشال کولر آبی، و تعمیر موردی کلید و پریز برق اشاره کرد. به طور کلی، هر خرابی که ناشی از استفاده عادی مستأجر باشد و به اصل و اساس بنا آسیب نزند، بر عهده او خواهد بود.
جدول کامل تقسیم هزینه تعمیرات (عرف بازار ۱۴۰۴)
| نوع تعمیرات | به عهده مالک | به عهده مستأجر |
| تعمیرات کلی و اساسی و عمرانی | ✔ | |
| رفع مشکل اساسی فاضلاب و لولهکشی | ✔ | |
| رنگآمیزی کلی ساختمان | ✔ | |
| تعمیرات اساسی سیستم گرمایشی و سرمایشی | ✔ | |
| تعمیر آسانسور و در برقی پارکینگ | ✔ | |
| سیمکشی کلی برق | ✔ | |
| رفع چکه کردن شیرهای آب (مصرفی) | ✔ | |
| تعمیر نشتی جزئی سرویسها (مصرفی) | ✔ | |
| نصب توری در و پنجره | ✔ | |
| تعویض پوشال کولر | ✔ | |
| تعمیر موردی کلید و پریز برق | ✔ |
تحلیل نهایی نبض ساختمان:
اختلاف بر سر هزینه تعمیرات خانه، بیش از آنکه یک مسئله حقوقی پیچیده باشد، یک «چالش فرهنگی» در بازار اجاره ایران است. ریشه بسیاری از این اختلافات، در عدم شفافیت قراردادهای اجاره و ناآگاهی طرفین از حقوق و وظایف خود نهفته است. بهترین و مؤثرترین راهحل، پیشگیری است.
مالکان و مستأجران باید به این درک برسند که تنظیم یک قرارداد دقیق و شفاف که در آن، لیست کاملی از مسئولیتهای تعمیراتی ذکر شده باشد، یک سرمایهگذاری برای آرامش هر دو طرف در طول دوره اجاره است. مشاوران املاک نیز در این میان وظیفه مهمی بر عهده دارند تا با ارائه قراردادهای استاندارد و راهنمایی صحیح طرفین، از بروز این اختلافات جلوگیری کنند.
در نهایت، ایجاد یک رویه استاندارد و شفاف در این زمینه، به بلوغ و حرفهای شدن بازار اجاره مسکن در ایران کمک شایانی خواهد کرد.
نبض ساختمان؛ رصد تحولات، پیشبینی آینده.
منبع
-
اقتصادآنلاین: هزینه تعمیرات خانه بر عهده مالک است یا مستاجر؟
