تهران، ایران – در راستای سیاستهای حمایتی دولت برای تسهیل ازدواج و رفع دغدغه مسکن جوانان، طرح «مسکن استیجاری عمومی» توسط وزارت راه و شهرسازی به مرحله اجرا نزدیک شد. «حبیبالله طاهرخانی»، معاون مسکن و ساختمان وزارت راه و شهرسازی، اعلام کرد که ثبتنام متقاضیان این طرح حداکثر طی یک تا دو ماه آینده آغاز خواهد شد.
این طرح با تمرکز بر زوجهای جوان (با حداکثر ۵ سال سابقه ازدواج)، در فاز نخست، با تملک و عرضه ۱۰ هزار واحد مسکونی کلید خواهد خورد. مهمترین ویژگی این برنامه، سازوکار تأمین مالی آن است؛ طاهرخانی تأکید کرد که منابع مالی لازم برای خرید این واحدها، نه از بودجه عمومی، بلکه از طریق فروش یا تهاتر املاک لوکس و مازاد وزارت راه و شهرسازی تأمین خواهد شد. این اقدام، یک سیگنال قوی در خصوص تغییر رویکرد وزارتخانه برای استفاده از داراییهای دولتی به منظور حل معضلات اجتماعی است.
ثبتنام شفاف و تخصیص هدفمند از طریق «سامانه تِم»
یکی از نقاط قوت طراحیشده در طرح «مسکن استیجاری عمومی»، رویکرد شفافیت و تخصیص هدفمند است. معاون وزیر راه و شهرسازی در این خصوص توضیح داد که ثبتنام متقاضیان به صورت کاملاً غیرحضوری و از طریق سامانه جامع طرحهای حمایتی مسکن (تِم) انجام خواهد شد.
بر خلاف طرحهای عمومی گذشته که اغلب با صفهای طولانی و ابهام در فرآیند تخصیص همراه بودند، طاهرخانی تأکید کرد که با اعمال فیلترهای دقیق مانند وضعیت تأهل، مدت زمان ازدواج و دهک درآمدی، عملاً صفی برای ثبتنام ایجاد نخواهد شد. فرآیند ارزیابی، اولویتبندی و اتصال متقاضیان به واحدها به صورت خودکار و شفاف در سامانه انجام میشود تا هرگونه امکان مداخله انسانی و اعمال سلیقه در تخصیص واحدها از میان برداشته شود. این پایلوت ۱۰ هزار واحدی، به عنوان نمونه اولیه برای سنجش آثار آن در تسهیل ازدواج و فرزندآوری طراحی شده است.
برنامه توسعه میانمدت با مشارکت بخش خصوصی
طرح «مسکن استیجاری عمومی»، فراتر از فاز اولیه، دارای یک برنامه توسعه میانمدت و گسترده است. معاون وزیر راه و شهرسازی از برنامهریزی برای توسعه طرح با همکاری بخش خصوصی و انبوهسازان خبر داد. در گامهای بعدی، از ظرفیت اراضی و املاک موجود وزارتخانه استفاده شده و با جلب مشارکت بخش خصوصی و خیرین مسکنساز، دامنه اجرای طرح گسترش خواهد یافت.
این رویکرد مشارکتی، نشاندهنده تلاش برای تزریق قابلیتهای اجرایی بخش خصوصی به این طرح حمایتی است تا پایداری و مقیاسپذیری آن تضمین شود. طاهرخانی همچنین خاطرنشان ساخت که اگرچه زمان آغاز ثبتنام حداکثر تا دو ماه آینده اعلام شده، اما احتمال دارد در برخی استانهای پیشرو، این فرایند حتی زودتر از موعد تعیین شده آغاز گردد. متقاضیان برای اطلاع دقیق از جزئیات و زمان شروع ثبتنام در استان خود، باید به سامانه تِم مراجعه کنند.
تحلیل نهایی نبض ساختمان | آغاز ثبتنام مسکن استیجاری
طرح «مسکن استیجاری عمومی» یک واکنش هدفمند و ضروری به بحران اجارهبهای مسکن و کاهش نرخ ازدواج است. نبض ساختمان این اقدام را مثبت ارزیابی میکند، به ویژه از آن جهت که تأمین مالی آن از طریق فروش املاک لوکس و مازاد دولتی انجام میشود؛ این مدل، یک نمونه موفق از تغییر اولویتهای بودجهای و استفاده از داراییهای غیرمولد در راستای حل مشکلات اجتماعی است.
با این حال، باید توجه داشت که در برابر صف ۶.۵ میلیون خانواری مستأجر، ۱۰ هزار واحد در فاز نخست، یک اقدام نمادین و قطرهای محسوب میشود. موفقیت اصلی طرح منوط به دو شرط است: اول، حفظ شفافیت کامل و تضمین عدم ایجاد رانت در سامانه تِم؛ و دوم، توانایی وزارتخانه در جذب مشارکت مؤثر بخش خصوصی و انبوهسازان در برنامه میانمدت برای گسترش سریع مقیاس طرح. این طرح باید به یک جریان پایدار تبدیل شود تا از یک اقدام اجتماعی مقطعی، به یک سیاست ساختاری در بازار اجاره کشور بدل گردد.
نبض ساختمان؛ رصد تحولات، پیشبینی آینده.
منبع
-
ساختمان آنلاین: اعلام آغاز ثبتنام طرح مسکن استیجاری
