شارلوتزویل، ویرجینیا – دانشجویان معماری دانشگاه ویرجینیا (UVA) با همکاری استادیار خود، کیتی استرانیکس، یک اتاق تفکر و فضای معماری آرامشبخش با الهام از صخرههای هامپبک (Humpback Rock)، یکی از تفرجگاههای طبیعی محبوب منطقه، در مرکز سلامت دانشجویی این دانشگاه خلق کردهاند. این پروژه که به دنبال ایجاد یک فضای معماری آرامشبخش برای فرار از شلوغی و استرس زندگی دانشجویی است، با دستکاری در طراحی سقف، نورپردازی و چیدمان نشیمن، فضایی دنج و غوطهورکننده ایجاد کرده که بزرگتر از اندازه واقعی خود به نظر میرسد. این اتاق، به عنوان یک پناهگاه آرام در تمام طول ترم در دسترس دانشجویان قرار دارد.
طراحی یک فضای معماری آرامشبخش با الهام از طبیعت
الهامبخش اصلی این پروژه، تجربه استراحت بر روی صخرههای طبیعی هامپبک پس از یک کوهپیمایی است. تیم طراحی با الهام از این حس، و با استفاده از «تئوری چشمانداز و پناهگاه» (Prospect and Refuge Theory)، یک ساختار منحنی و پیلهمانند طراحی کردهاند.
این تئوری که در دهه ۱۹۷۰ توسط جغرافیدان، جی اپلتون، مطرح شد، معتقد است که انسانها زمانی احساس امنیت بیشتری میکنند که پشتشان محافظت شده و دیدی واضح به بیرون داشته باشند. این اتاق با نشیمنهای تو در تو و فرم منحنی خود، دقیقاً همین حس پناه گرفتن و در عین حال، باز بودن را تداعی میکند.
از طراحی دیجیتال تا ساخت دستی
تیم طراحی، پروتوتایپ این فضا را در بهار و با استفاده از نرمافزار طراحی دیجیتال Grasshopper طراحی کردند. پس از نهایی شدن طرح، قطعات با استفاده از دستگاه CNC از ۶۱ ورق تخته چندلا (Plywood) با دقت بالا برش داده شدند. سپس، تیم ساخت، هر قطعه را با دست سنباده زدند که به گفته آنها، زمانبرترین بخش پروژه بوده است. در نهایت، با نصب قطعات و استفاده از فاصلهدهندهها برای عبور نور LED از میان چوب، این ساختار پیچیده و زیبا به واقعیت پیوست. این فرآیند، ترکیبی از فناوری دیجیتال پیشرفته و صنعتگری دقیق دستی بود.
تحلیل نهایی نبض ساختمان:
پروژه اتاق تفکر دانشگاه ویرجینیا، یک نمونه درخشان از «معماری مبتنی بر شواهد» و «طراحی بیوفیلیک» است. این پروژه به جای آنکه صرفاً یک فرم زیبا خلق کند، بر اساس نظریههای روانشناسی محیطی و علوم اعصاب، به دنبال ایجاد یک فضای معماری آرامشبخش است که به طور واقعی بر سلامت روان کاربران تأثیر مثبت بگذارد.
این یک حرکت مهم از «معماری به مثابه ابژه» به سوی «معماری به مثابه ابزار درمانی» است. این پروژه کوچکمقیاس، یک درس بزرگ برای طراحی فضاهای آموزشی و کاری در ایران دارد: در دنیای پراسترس امروز، ایجاد فضاهای کوچک و هدفمند برای آرامش، تفکر و بازیابی انرژی، دیگر یک امر لوکس نیست، بلکه یک ضرورت برای افزایش بهرهوری و سلامت روان افراد است.
نبض ساختمان؛ رصد تحولات، پیشبینی آینده.
