تهران، ایران – افزایش هزینه ساخت مسکن: صنعت ساختوساز تهران در ماههای اخیر تحت تأثیر شوکهای اقتصادی و سیاستگذاری، وارد رکودی عمیقتر شده است. ایرج رهبر، رئیس انجمن انبوهسازان تهران، ضمن توصیف وضعیت بازار به عنوان «سخت و نگرانکننده»، تأکید کرد که نوسانات ارزی و تورم مصالح ساختمانی، همراه با یک بحران جدید در تأمین نیروی کار، چرخه تولید مسکن را با وقفهای جدی مواجه کرده است.
به گفته وی، مجموع افزایش دستمزد کارگر و رشد قیمت مصالح ساختمانی، بیش از ۷۰ تا ۸۰ درصد بر افزایش هزینههای تمامشده ساختوساز اثر گذاشته و توجیه اقتصادی پروژهها را از بین برده است.
شوک نیروی کار و جهش بیسابقه دستمزدها
یکی از عوامل کلیدی در این جهش هزینهای، اخراج مهاجران افغانستانی است که بخش ساختوساز را با کمبود محسوس نیروی کار مواجه کرده است؛ این کمبود، از کارگر ساده و چاهکن گرفته تا نیروهای فنی مانند آرماتوربند و قالببند را در بر میگیرد. این کمبود ناگهانی، مستقیماً بر بازار دستمزد تأثیر گذاشته و قیمتها را بهشدت بالا برده است:
- کارگر ساده: دستمزد روزانه کارگر ساده از کمتر از یک میلیون تومان به حدود یک و نیم میلیون تومان رسیده است؛ یعنی افزایشی معادل ۵۰ درصد.
- کارگر فنی: دستمزد نیروی فنی نیز به ۲ میلیون و ۸۰۰ هزار تا ۳ میلیون تومان در روز افزایش یافته است.
رهبر توصیه میکند که برای ساماندهی این وضعیت، دولت باید تجربه کشورهای دیگر مانند ژاپن را برای استفاده نظاممند از کارگران خارجی با پذیرش مسئولیت امنیتی و مدیریتی توسط کارفرمایان مدنظر قرار دهد.
افزایش ۳۰۰ درصدی هزینههای ساخت و توقف پروژهها
رکود فعلی با جهش قیمت مصالح اصلی نظیر فولاد و سیمان تشدید شده است. به گفته رهبر، قیمت مصالح در یک دوره کوتاه چند برابر شده است. در نتیجه، قراردادهای ساخت که زمانی در محدوده ۸ تا ۱۰ میلیون تومان برای هر مترمربع بسته میشد، اکنون به بالای ۲۵ میلیون تومان رسیده است. این افزایش سریع و بیسابقه، امکان تطبیق را از سازندگان گرفته است.
انجمن انبوهسازان گزارش داده است که به دلیل همین افزایش هزینهها، صدور پروانههای ساختمانی بیش از ۳۰ درصد کاهش یافته و بسیاری از پروژههای نیمهتمام به دلیل کمبود منابع متوقف ماندهاند. رهبر تأکید کرد که در نیمه دوم سال، ادامه تورم مصالح و افزایش هزینهها، رکود بازار را تشدید کرده و قدرت خرید مردم نمیتواند با این جهش قیمتها هماهنگ شود.
تحلیل نهایی نبض ساختمان | افزایش هزینه ساخت مسکن
بحران صنعت ساختمان تهران، ریشه در یک دوگانه مدیریتی دارد: عدم برنامهریزی برای نیروی کار جایگزین و ناتوانی در کنترل نوسانات قیمت مصالح کلیدی. نبض ساختمان معتقد است که جهش ۷۰ تا ۸۰ درصدی هزینههای ساخت، نه تنها توجیه اقتصادی پروژهها را از بین برده، بلکه صدور پروانهها را به طور خطرناکی کاهش داده است.
راهکار اساسی، همانطور که رهبر اشاره کرد، تنظیمگری (Regulatory) هوشمندانه دولت است، نه تصدیگری. دولت باید با تسهیل ساماندهی نظاممند کارگران خارجی (با مسئولیت کارفرما) و اعمال سیاستهای حمایتی و معافیتهای مالیاتی موقت، ریسک سرمایهگذاری را کاهش داده و بخش خصوصی را به تنها مسیر ممکن برای تولید مسکن، یعنی ساخت و ساز فعال، بازگرداند.
منبع
