مارلتون، نیوجرسی – جیمز گالاگر، مدیر شرکت مشاوره Resolution Management، در یادداشتی به بررسی هشت مورد از رایجترین اشتباهات در قرارداد های ساختمانی پرداخته که منجر به اختلافات و دعاوی حقوقی میشوند.
او تاکید میکند که در پروژههای ساختمانی، وقوع موارد غیرمنتظره تقریباً اجتنابناپذیر است و یک قرارداد که به درستی نوشته شده باشد، میتواند با ارائه یک نقشه راه برای حل مشکلات، از بسیاری از اختلافات بالقوه جلوگیری کند. با این حال، بسیاری از قراردادها همچنان دارای شکافهایی هستند که در را به روی سوءتفاهمها و اختلافات باز میگذارند.
از محدوده نامشخص تا زمانبندی مبهم
از جمله رایجترین اشتباهات در قرارداد های ساختمانی، «نامشخص بودن محدوده پروژه» است. برای مثال، به جای نوشتن «نصب روشنایی»، باید توصیف دقیقی از تمام مراحل و جزئیات ارائه شود تا همه طرفها درک یکسانی از موضوع داشته باشند. «نبود یا ضعف در تعریف زمانبندی و ضربالاجلها» نیز یک مشکل بزرگ دیگر است.
قرارداد باید به وضوح مشخص کند که چه کسی مسئول تأخیرهاست و عواقب عدم رعایت ضربالاجلها چیست. همچنین، «عدم وجود یک فرآیند دقیق برای ارتباط و مدیریت تغییرات» یکی دیگر از مشکلات رایج است. از آنجایی که تقریباً تمام پروژهها با تغییرات مواجه میشوند، وجود یک فرآیند رسمی برای اطلاعرسانی و تأیید این تغییرات، برای جلوگیری از اختلافات آتی حیاتی است.
از فورس ماژور مدرن تا قراردادهای یکسان برای همه
گالاگر به لزوم «بهروزرسانی بند فورس ماژور» نیز اشاره میکند. این بندها در گذشته برای پوشش بلایای طبیعی مانند سیل و زلزله طراحی میشدند، اما امروزه باید فجایع مدرن مانند همهگیریها، اختلالات زنجیره تامین جهانی و جنگها را نیز شامل شوند. یکی دیگر از اشتباهات در قرارداد های ساختمانی، استفاده از «قراردادهای یکسان برای همه پروژهها» است.
هر پروژه منحصربهفرد است و قرارداد آن نیز باید متناسب با جزئیات همان پروژه تنظیم شود. قراردادهای کلی، به دلیل عمومیت بیش از حد، احتمال سوءتفاهم را افزایش میدهند. در نهایت، «عدم تعیین تکلیف ریسکها» و مشخص نکردن مسئولیت هر طرف در قبال افزایش قیمتها، تأخیرها و نقصها، یکی دیگر از شکافهای خطرناک در قراردادهاست.
تحلیل نهایی نبض ساختمان:
یادداشت جیمز گالاگر، یک راهنمای عملی و بسیار مهم برای تمام فعالان صنعت ساختمان در ایران است. اشتباهات در قرارداد های ساختمانی که او برمیشمارد، دقیقاً همان مشکلاتی هستند که روزانه در پروژههای کشور ما منجر به توقف کار، افزایش هزینهها و اختلافات طولانی حقوقی میشوند.
ریشه تمام این مشکلات، در یک نکته خلاصه میشود: «عدم پیشبینی و شفافیت». بسیاری از قراردادها در ایران، با یک نگاه بیش از حد خوشبینانه و با فرض اینکه «هیچ مشکلی پیش نخواهد آمد» تنظیم میشوند. این در حالی است که یک قرارداد حرفهای، دقیقاً برای زمانی نوشته میشود که «مشکل پیش میآید». گنجاندن بندهای دقیق در مورد نحوه مدیریت تغییرات، تأخیرها، افزایش قیمتها و حل اختلافات، نه تنها یک اقدام حقوقی، بلکه یک «سرمایهگذاری برای آرامش» و موفقیت پروژه است.
نبض ساختمان؛ رصد تحولات، پیشبینی آینده.
منبع
-
Construction Dive: The 8 mistakes I see most in construction contracts
