دفتر معماری «مهات» با طراحی و اجرای پروژه «اقامتگاه بنلاد»، یک پاسخ خلاقانه و انتقادی به الگوی رایج و کمکیفیت آپارتمانسازی در شهر ایلام ارائه داده است. این پروژه که در رسانههای معتبر معماری جهان مورد توجه قرار گرفته، به جای حداکثرسازی سطح اشغال و ساخت فضاهای بسته و کوچک، بر روی کیفیت زندگی و ایجاد فضاهای نیمهباز فعال و گسترده تمرکز میکند.
اقامتگاه بنلاد با استفاده از مفهوم «مرز فضایی» و یک «شبکه سهبعدی»، مرزهای سنتی بین داخل و خارج را از بین برده و با ایجاد تراسهای عمیق و حیاطهای عمودی، فضاهای سبزی خلق میکند که یادآور فلسفه حیاط مرکزی در خانههای سنتی ایرانی است. این پروژه، یک بیانیه معماری در برابر روند آپارتمانسازی انبوه و تلاشی برای بهبود کیفیت زندگی در محیطهای شهری است.
طراحی هوشمندانه: از حریم خصوصی تا فضاهای مشترک
یکی از چالشهای اصلی در طراحی این پروژه، تأمین حریم خصوصی بصری در عین حفظ نور طبیعی بوده است. معماران به جای استفاده از پنجرههای ساده، از ترکیب پنجرههای بزرگ با لوورهای عمودی استفاده کردهاند که این امکان را میدهد تا بدون قربانی کردن نور، دید از بیرون به داخل کنترل شود. اقامتگاه بنلاد به جای ایجاد بازشوهای مستقیم در تمام جبههها، یک فرم یکپارچه با فضاهای منفی میانی و عقبنشینیهای مکرر را به کار گرفته است.
این استراتژی، ضمن حفظ یکپارچگی فرم ساختمان، نورگیری و دلبازی فضاها را افزایش میدهد. طراحی واحدهای مسکونی نیز بر پایه دوگانگی «استقلال و اتصال» بنا شده است؛ برای مثال، یک واحد دوبلکس برای دو برادر طراحی شده که از طریق فضاهای خالی به صورت عمودی و افقی به هم متصل شده و در نهایت به فضاهای مشترکی در بام ختم میشود.
اقتصاد و اجرا: راهکارهای بومی برای یک پروژه مدرن
تیم طراحی برای انطباق با شرایط اقتصادی شهر ایلام، از مصالح بومی مانند آجر محلی و نیروی کار با هزینه مناسب استفاده کرده است. این رویکرد، اگرچه زمان اجرای پروژه را به پنج سال افزایش داد، اما برای آموزش کارگران ماهر و دستیابی به جزئیات پیچیده در نمای آجری ضروری بود.
نمای ساختمان با جزئیات دقیق آجرچینی، یک تجربه لمسی و بصری غنی ایجاد میکند. برای تأمین مالی پروژه و جبران هزینههای ناشی از ایجاد فضاهای نیمهباز گسترده و استفاده از مصالح نوآورانه، طبقات همکف و زیرزمین به فضاهای تجاری و اداری سودآور اختصاص داده شد. این راهکار نشاندهنده تعادل هوشمندانه میان بلندپروازیهای معماری و الزامات اقتصادی پروژه است.
تحلیل نهایی نبض ساختمان:
اقامتگاه بنلاد یک پروژه بسیار مهم و فراتر از یک ساختمان مسکونی زیباست؛ این یک «کنش اجتماعی» در قالب معماری است. در شرایطی که اکثر پروژههای ساختمانی در شهرهای ایران، کیفیت را فدای کمیت و تراکم میکنند، این پروژه مسیری معکوس را در پیش گرفته و بر روی «کیفیت زندگی» و «سلامت روان» ساکنان سرمایهگذاری میکند.
معماران با این پروژه ثابت کردهاند که میتوان با یک طراحی هوشمندانه و خلاق، حتی با مصالح بومی و بودجه منطقی، به راهحلهایی رسید که هم از نظر اقتصادی کارآمد باشند و هم فضایی انسانی و باهویت خلق کنند. این پروژه یک نقد جدی به قوانین و ضوابط خشک شهرسازی است که اغلب دست معماران را برای نوآوری میبندند.
«بنلاد» یک الگوی الهامبخش برای سازندگان و معماران در سراسر ایران است که نشان میدهد میتوان و باید در برابر جریان رایج ساختوساز بیکیفیت ایستاد و به دنبال خلق فضاهایی بود که زندگی را ارتقا میدهند.
نبض ساختمان؛ رصد تحولات، پیشبینی آینده.
منبع
-
e-architect: Bonlad Residence, Iran Luxury Property
