کیِف، اوکراین – در اقدامی که منعکسکننده مقاومت و امید به آینده در بحبوحه تهاجم تمامعیار روسیه است، استودیوی اوکراینی Aranchii Architects از طراحی کلیسای Holy Trinity (تثلیث مقدس) در منطقه اُبولون (Obolon) کیِف رونمایی کرد.
این پروژه ۸۱۲ متر مربعی که برای جامعه کاتولیک یونانی اوکراین طراحی شده، شامل یک ویژگی ساختاری ضروری برای معماری کنونی این کشور است: یک پناهگاه زیرزمینی ضدحمله هوایی (Air Raid Shelter) که برای استفاده جامعه محلی باز خواهد بود. معماران، با اذعان به شرایط موجود، اظهار داشتند که در حالی که ساختوساز احتمالاً در سال ۲۰۲۶ آغاز خواهد شد، «اطمینان در مورد زمانبندی دشوار است.»
پناهگاه به عنوان یک ضرورت با کرامت
به گفته دمیترو آرانچی، معمار ارشد استودیو، هدف آنها خلق یک فضای مقدس معاصر است که در زندگی روزمره نیز در خدمت جامعه محلی باشد. این ساختمان بر روی یک پناهگاه زیرزمینی مرتفع شده است که اکنون به دلیل نبود پناهگاههای کافی در بلوکهای مسکونی دوران شوروی و عدم تطابق پناهگاههای قدیمی با استانداردهای ایمنی جدید، به یک الزام ضروری در معماری اوکراین تبدیل شده است. آرانچی تأکید کرد که رویکرد آنها بر «آسایش و کرامت» متمرکز است: «یک فضای امن با نور، تهویه، دوش و امکانات بهداشتی، که به جای صرفاً عملکرد یک سنگر (Bunker)، حس تعلق خاطر را ارائه دهد.»
ترکیب سنت و پویایی در طراحی
طراحی کلیسای Holy Trinity بر مبنای معماری سنتی کلیساهای اوکراینی بنا شده است. این بنا دارای یک پلان صلیبیشکل است که با چهار جهت اصلی همسو شده و محراب رو به شرق قرار دارد. با این حال، در یک عدول ظریف از سنت، چهار بال کلیسا در ارتفاعهای مختلف تکمیل خواهند شد و یک فرم موجدار ساده و قابل تشخیص را ایجاد میکنند.
به گفته استودیو، این نمای متمایز و منحنی، از قوسهای کاتنری معکوس (Inverted Catenary Arches) الهام گرفته که در آثار مهندسانی چون فرای اُتو (Frei Otto) و معمارانی چون آنتونی گائودی (Antoni Gaudi) دیده میشود. محیط خارجی کلیسا را یک میدان عمومی ۵,۳۹۸ متر مربعی با درختان و گیاهان فصلی در بر میگیرد که «محیطی آرام و تأملبرانگیز در طول سال» را برای گردهماییها فراهم میکند.
آرانچی در پایان گفت: «ادامه طراحی یک اقدام مقاومت و ایمان به آینده است. پروژههایی مانند کلیسای Holy Trinity این پیام را ارسال میکنند که اوکراینیها مصمم به ساختن، حفظ هویت و تصور آینده هستند؛ حتی در دشوارترین شرایط.»
تحلیل نهایی نبض ساختمان
پروژه کلیسای Holy Trinity در کیِف، نمونهای قدرتمند از تلفیق عملکرد روحانی با واقعیت ژئوپلیتیک معاصر است. نبض ساختمان این طراحی را یک شاهکار در زمینه معماری انعطافپذیر (Resilient Architecture) میداند؛ زیرا با پذیرش الزامات نظامی (پناهگاه)، آن را به یک فضای جامعهمحور و انسانی تبدیل میکند و از تبدیل شدن آن به یک صرفاً یک پناهگاه نظامی میگریزد.
انتخاب فرم موجدار که از الگوهای معماری جهانی (گائودی، اُتو) الهام گرفته، ضمن احترام به پلان صلیبی بومی، نشاندهنده تلاش برای حفظ ارتباط با جهان و مدرنیته در قلب بحران است. این پروژه ثابت میکند که ساختن در طول جنگ نه تنها یک نیاز عملکردی است، بلکه یک بیانیه قاطع از هویت ملی و عزم برای بقا است که پناهگاه زیرین را به نمادی از پایههای مستحکم یک جامعه تبدیل میکند.
نبض ساختمان؛ رصد تحولات، پیشبینی آینده.
منبع
