ابوظبی، امارات متحده عربی – استودیو معماری اینکا هرناندز (Inca Hernandez Atelier) از طرح جامع و ۷ هزار متر مربعی خود برای «روستای مزرعه لیوا» (Liwa Farm Village) در واحه تاریخی لیوا در ابوظبی که از معماری کویری پایدار الهام گرفته رونمایی کرد. این پروژه که در رسانه معتبر Designboom به نمایش درآمده، با الهام از سنتهای ساختمانی کهن منطقه، به دنبال ترکیب تولیدات کشاورزی، فضاهای فرهنگی و زندگی اجتماعی است.
این مجموعه که به عنوان یک مزرعه و یک مکان گردهمایی طراحی شده، شامل سالنهای نمایشگاهی، یک مرکز دامپزشکی و آموزشی، مجلس (فضای سنتی گردهمایی)، رستوران، اسپا و ییلاقات مهمان است و نمونهای برجسته از معماری کویری پایدار محسوب میشود.
معماری کویری پایدار: مصالحی از دل خود زمین
واحه لیوا که در مرز صحرای ربع الخالی قرار دارد، برای قرنها با آب، سایه و زمین حاصلخیز خود، حیاتبخش جوامع منطقه بوده است. طراحی اینکا هرناندز، با ادای احترام به این میراث، پروژه را بر پایه مصالح و سیستمهایی استوار کرده که هویت این سرزمین را به تصویر میکشند.
دیوارهای خاک کوبیده که از ترکیب شن صحرا با بتن برای دستیابی به جرم حرارتی و مقاومت در برابر فرسایش ساخته شدهاند، عنصر اصلی معماری را تشکیل میدهند. شبکههای سفالی (Clay latticework) ضمن سبک کردن دیوارها، نور و هوای ورودی را فیلتر میکنند و سکوهای بتنی رنگی، ساختمانها را از شنهای روان محافظت مینمایند.
گرامیداشت میراث الغربیه
هر بخش از این مجموعه، روایتی از سنتهای منطقه است. فضاهای نمایشگاهی با رواقهای قوسی و سقفهای شبکهای سفالی که یادآور بادگیرها هستند، آغاز میشوند و ضمن قاب گرفتن آسمان کویر، به طور غیرفعال فضاهای داخلی را خنک میکنند. مجلس، به عنوان قلب اجتماعی سایت، با فرمهای منحنی دوگانه و سقفهایی با سازه نخل که یادآور واحههای سنتی است، در مرکز مجموعه قرار گرفته و با استخرهای انعکاسی الهامگرفته از قناتها احاطه شده است.
رستوران مجموعه، محصولاتی را سرو میکند که در خود مزرعه تولید شدهاند و اسپای آن نیز با الهام از حیاطهای سنتی (صحن) طراحی شده است. این رویکرد، هویت منطقه غربی ابوظبی، الغربیه، را در عین پاسخگویی به چالشهای معاصر اقلیم و پایداری، در اولویت قرار میدهد.
تحلیل نهایی نبض ساختمان:
پروژه «روستای مزرعه لیوا» یک نقد قدرتمند و زیبا به معماری جهانیشده و بیهویت آسمانخراشهایی است که اغلب به عنوان نماد معماری امارات شناخته میشوند.
این پروژه، یک بازگشت هوشمندانه به اصول «معماری بومی» و معماری کویری پایدار است و نشان میدهد که چگونه میتوان با استفاده از دانش کهن (مانند بادگیرها، خاک کوبیده و قنات) و بازآفرینی آن با تکنیکهای مدرن، به راهحلهایی رسید که هم از نظر زیستمحیطی پایدار و هم از نظر فرهنگی عمیقاً معنادار هستند.
این رویکرد، که در آن ساختمان به جای مبارزه با اقلیم، با آن همکاری میکند، یک الگوی بسیار ارزشمند برای صنعت ساختمان ایران، به ویژه در مناطق کویری وسیع کشور است. این پروژه ثابت میکند که پایدارترین و پیشرفتهترین معماری، لزوماً پیچیدهترین آن نیست.
نبض ساختمان؛ رصد تحولات، پیشبینی آینده.
