پکن، چین – استودیو معماری Atelier Alter با طراحی مرکز ورزشی BIT در پکن، کانسپت «پردیس باز و چندبعدی» را به نمایش گذاشته است؛ رویکردی که هدف آن، تقویت همزمان جسم و ذهن دانشجویان و تشویق به گفتگوهای بینرشتهای است.
این پروژه که در رسانه معتبر World-Architects معرفی شده، با ایجاد نفوذپذیری فضایی در معماری، هم در مقیاس شهری و هم در مقیاس معماری، مرزهای میان فضاهای مختلف را از بین برده و یک محیط یادگیری و ورزشی یکپارچه و پویا خلق کرده است. این مرکز، به جای آنکه یک ساختمان بسته و درونگرا باشد، به طور فعال با محیط اطراف خود، از خیابان اصلی گرفته تا میدان مرکزی پردیس، ارتباط برقرار میکند.
ایجاد نفوذپذیری فضایی در معماری: از شهر تا ساختمان
این پروژه، نفوذپذیری را در دو سطح افقی و عمودی دنبال میکند. در سطح شهری، سالن بسکتبال در گوشه جنوب شرقی، زمین بازی را با شریان اصلی و زندگی خیابانی ادغام میکند، در حالی که استخر شنا در سمت غرب، به میدان مرکزی پردیس متصل است.
در سطح معماری و در طبقه همکف، با بالا بردن جایگاه تماشاگران سالن بسکتبال به طبقه اول، فضاهای زیرین آن کاملاً به یکدیگر و به محوطه بیرونی متصل شدهاند و یک نفوذپذیری کامل فیزیکی و بصری از خیابان تا پردیس ایجاد کردهاند. علاوه بر این، یک مسیر ورودی سرپوشیده که میان استخر و سالن بسکتبال بریده شده، پردیسهای شمالی و جنوبی را به هم متصل میکند.
ارتباطات عمودی و تداخل برنامهها
نفوذپذیری در مقطع (برش عمودی) ساختمان نیز به شکلی هوشمندانه طراحی شده است. بالای جایگاه تماشاگران سالن بسکتبال در طبقه سوم، یک پنجره بزرگ قرار دارد که به سالن ورودی، استخر شنا و حتی پردیس در آن سوی استخر، دید دارد.
همچنین، فضاهای ورزشی دیگر مانند سالن تکواندو و پینگپنگ که در طبقات بالاتر و در پشت استخر قرار گرفتهاند، از طریق بازشوهای مختلف به فضای استخر دید داشته و از نورگیر سقفی آن بهرهمند میشوند. این «تداخل برنامهها» و استفاده از سطوح شفاف، باعث ایجاد یک ارتباط بصری دائمی میان فعالیتهای مختلف ورزشی شده و حس یک جامعه ورزشی یکپارچه و پرانرژی را تقویت میکند.
تحلیل نهایی نبض ساختمان:
مرکز ورزشی BIT یک نمونه درخشان از «معماری اجتماعی» است. این پروژه به درستی تشخیص داده که یک مرکز ورزشی دانشگاهی، تنها محلی برای فعالیت فیزیکی نیست، بلکه یک «هاب اجتماعی» است که میتواند به تعامل و گفتگوی دانشجویان از رشتههای مختلف کمک کند. استراتژی نفوذپذیری فضایی در معماری در این پروژه، به ابزاری قدرتمند برای شکستن انزوای رشتههای دانشگاهی و ایجاد برخوردهای اتفاقی و خلاقانه تبدیل شده است.
این رویکرد، در تضاد کامل با طراحیهای سنتی دانشگاهی قرار دارد که در آن، هر دانشکده و هر فضا به صورت یک جزیره جداگانه عمل میکند. این پروژه یک درس مهم برای طراحی فضاهای آموزشی و ورزشی در ایران است: با از بین بردن مرزهای فیزیکی غیرضروری و ایجاد ارتباطات بصری و فیزیکی هوشمندانه، میتوان فضاهایی خلق کرد که نه تنها به نیازهای عملکردی پاسخ میدهند، بلکه به تقویت فرهنگ همکاری، نوآوری و زندگی اجتماعی نیز کمک میکنند.
منبع
-
World-Architects: BIT Sports Center in Beijing
