پاریس، فرانسه – استودیوی معماری SOA Architectes با تکمیل پروژه Emmaüs Clignancourt در پاریس، تفسیری جسورانه و معاصر از ساختار کلاسیک سبک هوسمانی (Haussmannian) ارائه داده است. این مسکن هوسمانی پاریس، که بخشی از یک بلوک شهری بزرگ هوسمانی مربوط به دهه ۱۸۸۰ است، با هدف تأمین مسکن برای افراد کمدرآمد و اعضای جامعه Emmaüs Habitat (یک سازمان خیریه)، نیازهای مدرن را با میراث تاریخی شهر پیوند داده است.
خواستههای جامعه Emmaüs برای محدودیت و سادگی، در ترکیب با اهداف شهرداری پاریس برای استفاده از مصالح ساختمانی اکولوژیک، منجر به خلق نسخهای فروتنانه و سادهسازیشده از یک ساختمان هوسمانی شده است. در اینجا، اقتصاد منابع فراتر از صرفاً عملکرد به یک شکل جدید از بیان معماری تبدیل شده است.
بازگشت به سنگ یکپارچه و تزئینات تقلیلیافته
نقطه عطف فنی و زیباییشناختی در این پروژه، بازگشت به استفاده از سنگ یکپارچه برای دیوارهای باربر نما است. این تصمیم، نیاز به بهروزرسانی زبان معماری را مطرح کرد. سنگها بهصورت تراشنخورده (Rough-cut) استفاده شده و بر عقبنشینیها (Recesses) تأکید شده است. چالش اصلی این بود که طرح نامنظم سنگها با هندسه سخت و منظم عناصر هوسمانی نظیر سرستونها، ستونهای نیمه، و قرنیزها ترکیب شود.
در نتیجه، زبان تزئینی هوسمانی به اساسیترین عناصر تقلیل یافته است؛ عقبنشینیهای ساده افقی برای پایهها و نیمطبقه و عقبنشینیهای عمودی برای خطوط کناری ساختمان. این سادگی، ضمن حفظ مقیاس و نظم خیابان، بیانگر یک ظرافت فروتنانه و دسترسی به مصالح بومی است.
معماری داخلی انسانمحور و سقف برای تنوع زیستی مسکن هوسمانی پاریس
طرح داخلی ساختمان بهصورت انعطافپذیر سازماندهی شده تا بهترین امکانات را برای زندگی روزمره اعضای جامعه Emmaüs فراهم کند؛ به ویژه از طریق حداقلسازی نیاز به نگهداری. فضای فروشگاهی در طبقه همکف، از یک پنجره بزرگ به سمت خیابان و نور مضاعف بهره میبرد. آپارتمانها در طبقات فوقانی، حول یک راهروی مرکزی نورگیر سازماندهی شدهاند و شامل ۹ واحد با مساحتهای برابر هستند (به استثنای یک واحد بزرگتر برای افراد کمتوان).
نکته نوآورانه در بخش فوقانی ساختمان، بازتفسیر بام سنتی زینک است. این بام، جای خود را به یک بام مسطح با دو عقبنشینی متوالی داده که بهطور خاص به تنوع زیستی (Biodiversity) اختصاص یافته و فضایی را برای همخانههای غیرانسانی در نظر گرفته است.
تحلیل نهایی نبض ساختمان: هوسمانیگری، پایدار و اجتماعی
پروژه Emmaüs Clignancourt توسط SOA Architectes، یک بیانیه مهم در زمینه توسعه مسکن اجتماعی در شهرهای با میراث غنی است. نبض ساختمان معتقد است که این ساختمان با موفقیت، تضاد میان شکوه معماری امپریالیستی (هوسمانی) و سادگی و پایداری امروز را حل کرده است. استفاده از سنگ یکپارچه با بافت خام و تقلیل تزئینات، نشاندهنده رویکردی است که پایداری متریالی را در خدمت عدالت اجتماعی قرار میدهد.
این طرح، با ادغام نیازهای اجتماعی جامعه Emmaüs و نیازهای اکولوژیکی شهر (بام سبز و تنوع زیستی)، ثابت میکند که معماری تاریخی شهری میتواند بدون تقلید صرف از گذشته، با رویکردی انتقادی و معاصر بازتولید شود و مسکن با کیفیت را برای تمام اقشار فراهم آورد.
نبض ساختمان؛ رصد تحولات، پیشبینی آینده.
منبع
