کورِه، ژاپن – استودیوی معماری FATHOM در شهر کورِه استان هیروشیما، پروژهای با عنوان Sa_Yu House را تکمیل کرده که فراتر از یک بازسازی ساده، مفهوم سکونت را بازتعریف میکند.
این پروژه با همپوشانی دو مرحله زمانی – بازسازی یک خانه چوبی تکطبقه ۷۰ ساله و الحاق یک بال اجتماعی جدید در پشت سایت – از یک خانه خصوصی به «معماری روابط» تکامل یافته است؛ جایی که انسانها، فضاها و زمان بهآرامی در هم تنیده میشوند. این رویکرد، یک سبک زندگی جدید را پیشنهاد میکند که در آن، حریم خصوصی و زمان مشترک به صورت مداوم در جریان هستند.
تقسیمبندی و اتصال: حجمهای مستقل ارگانیک
فرآیند بازسازی با شناسایی تاریخچه لایهلایه الحاقات قبلی خانه آغاز شد. پس از برچیدن انتخابی این لایهها، یک تهیگاه بتن مسلح (RC Void) به صورت عمودی در مرکز سازه قرار داده شد تا حیاط و ورودی را به هم پیوند دهد و یک عمل جسورانه تقسیمبندی را رقم بزند.
در حال حاضر، اتاقهای خصوصی، بال LDK (نشیمن، غذاخوری، آشپزخانه)، تهیگاه RC و بال اجتماعی جدید هر یک به صورت مستقل ایستادهاند، با این حال از طریق جریان هوا، نور و مسیرهای حرکتی بهطور ارگانیک به هم متصل باقی ماندهاند. این تقسیمبندی نه صرفاً جدایی عملکردی، بلکه یک پیشنهاد برای نحوه جدیدی از زندگی است که در آن فاصله روانشناختی حفظ شده و زمانهای خصوصی و مشترک به صورت پیوسته در حال وقوع هستند.
بال LDK در Sa_Yu House: پلتفرمی برای «تدوین» زندگی روزمره
بال LDK که قلب خانه را تشکیل میدهد، به عنوان پلتفرمی برای بازتعریف قاب زندگی روزمره عمل میکند. لوازم بزرگ خانگی مانند یخچال، تلویزیون و هود آشپزخانه، با پوششهای فولادی و چوبی سفارشی به شکل لباسهای دوخته شده، با معماری یکپارچه شدهاند تا «اغتشاش بصری» را سرکوب کنند. در بخش غذاخوری، تیرهای چوبی اصلی نمایان شده با یک سقف تازهساز پیوند خوردهاند که توسط یک چراغ رشتهای مشکی که کابل آن مسیر زمان را ردیابی میکند، روشن شده است.
کفپوش بخش نشیمن، اندکی پایینتر از سطح اصلی قرار گرفته که به ساکنان اجازه میدهد بهطور طبیعی در امتداد لبه کف بنشینند. این تغییر ظریف در سطح چشم، فضایی آرام و محصور خلق میکند و تهیگاه RC، که با بتن نمایان (عنصری خارجی در سازه چوبی) ساخته شده، با نورگیرهای بدون قاب خود، نور روز را به داخل میکشد و به عنوان یک «حاشیه میانجی» میان فضاها عمل میکند.
بال اجتماعی و اتصال به جامعه: معماری که به بیرون باز میشود
بال اجتماعی (Community Wing)، با پایهای از بتن مسلح و فریم فولادی، هسته جدید خانه را به سوی جهان بیرونی گسترش میدهد. این بخش که جایگزین یک انبار قدیمی شده، به شکل مثلثی درآمده و به صورت نیمهزیرزمینی در توپوگرافی تپهای سایت فرورفته است. در داخل این بال، یک میز پذیرش بزرگ در امتداد دیوار بتنی و نیمکتهای حکاکی شده، بازدیدکنندگان را از طریق خود عناصر معماری پذیرا هستند.
پلههای مارپیچی به فضای اجتماعی دوطبقه میرسند که لایههایی از فعالیت را به صورت عمودی به نمایش میگذارند. نمای بیرونی این بال با پانلهای سیمانی الیافی نقرهایرنگ پوشانده شده که خطوط اتصال آنها به صورت عمدی نمایان است. یک دیوار مورب که در سمت جنوبی قرار داده شده، محل اتصال بخش قدیمی و جدید را مشخص میکند و نور را در طول روز متفاوت منعکس کرده و پوسته غیرارگانیک را وادار به تنفس و تغییر لحن با توجه به آبوهوا میکند.
تحلیل نهایی نبض ساختمان
پروژه Sa_Yu House یک مدل استثنایی از معماری پسا-پاندِمی است که به مفاهیم استمرار و گسست در زندگی مدرن پاسخ میدهد. نبض ساختمان معتقد است که نوآوری اصلی FATHOM در توانایی آن برای «تدوین شیوه زندگی» (Editing one’s way of life) نهفته است. این خانه، با استفاده از حجمهای تقسیمشده (Segmentation) و پارتیشنهای متحرک، فراتر از یک پلان ثابت عمل میکند و به ساکنان اجازه میدهد که پیکربندی خانه را با توجه به فصول یا فعالیتهای روزانه تغییر دهند.
تهیگاه بتنی مرکزی، که نمادی از تعارض میان گذشته (چوب) و حال (بتن) است، به جای جدایی، به عنوان یک واسطه تأملبرانگیز عمل میکند. این پروژه با پذیرش همزیستی در تقابلهایی نظیر انزوا و جمعگرایی، گذشته و آینده، بسته بودن و گشودگی، یک راهکار معماری ارائه میدهد که نقش خانه را از یک پوسته محافظ به یک ابزار فعال برای توسعه روابط انسانی ارتقا میبخشد.
نبض ساختمان؛ رصد تحولات، پیشبینی آینده.
منبع
