بازار مصالح ساختمانی در ایران با یک شوک ناگهانی روبرو شده است. بر اساس گزارشهای منتشر شده، قیمت بتن در عرض تنها یک هفته، با یک افزایش بیسابقه، دو برابر شده است. این جهش ناگهانی قیمت که در مرداد ماه ۱۴۰۴ رخ داده، نگرانیهای جدی را در میان فعالان صنعت ساختمان به وجود آورده است.
ایرج رهبر، رئیس انجمن انبوهسازان تهران، دلیل اصلی این افزایش شدید را «ناترازی انرژی» در کشور عنوان کرده است. به گفته وی، کمبود گاز و برق منجر به تعطیلی بسیاری از کارخانههای تولید مصالح ساختمانی، از جمله کارخانههای سیمان و فولاد شده و در نتیجه، این واحدها مجبور به افزایش قیمت محصولات خود شدهاند.
ناترازی انرژی، عامل گرانی مصالح
رئیس انجمن انبوهسازان تهران با تشریح وضعیت موجود گفت: «دلیل اصلی افزایش قیمت مصالح ساختمانی، به ویژه بتن، ناترازی انرژی بود. در هفتههای اخیر، بسیاری از کارخانهها به دلیل نبود گاز و برق کافی، مجبور به تعطیلی خطوط تولید خود شدند. این تعطیلیها، کاهش عرضه چشمگیری را در بازار به دنبال داشت و در مقابل، تقاضا همچنان در سطح بالایی قرار داشت.
نتیجه این عدم تعادل، افزایش شدید قیمتها بود.» وی همچنین اشاره کرد که کارخانههای تولید سیمان و فولاد، به عنوان مواد اولیه اصلی در تولید بتن، نیز به دلیل همین مشکلات با افزایش هزینههای تولید روبرو شده و ناچار به بالا بردن قیمتهای خود شدهاند.
تاثیر بر پروژههای ساختمانی
افزایش دو برابری قیمت بتن در یک هفته، تاثیر مستقیمی بر هزینه تمام شده پروژههای ساختمانی خواهد داشت. این افزایش قیمت، به ویژه برای پروژههایی که با قراردادهای قبلی و با در نظر گرفتن قیمتهای پایینتر منعقد شدهاند، چالشهای جدی ایجاد خواهد کرد و ممکن است منجر به کند شدن روند ساخت و ساز و یا حتی توقف برخی پروژهها شود.
با توجه به اینکه بتن یکی از پرمصرفترین مصالح در صنعت ساختمان است، این افزایش قیمت میتواند به گرانی سایر مصالح و خدمات مرتبط نیز منجر شده و در نهایت، قیمت تمام شده مسکن را برای مصرفکنندگان نهایی افزایش دهد.
تحلیل نهایی نبض ساختمان:
افزایش ناگهانی و شدید قیمت بتن، بار دیگر بر آسیبپذیری صنعت ساختمان ایران در برابر نوسانات بازار انرژی تاکید میکند. ناترازی انرژی، نه تنها تولیدکنندگان مصالح را تحت فشار قرار داده، بلکه کل زنجیره ارزش ساخت و ساز را با مشکل مواجه کرده است. این وضعیت، ضرورت برنامهریزی دقیقتر و اتخاذ سیاستهای پایدار در حوزه تامین انرژی برای صنایع کلیدی کشور را بیش از پیش آشکار میسازد.
دولت باید با ارائه راهکارهای کوتاهمدت برای جبران خسارتهای ناشی از این افزایش قیمت و اتخاذ تدابیر بلندمدت برای تضمین تامین پایدار انرژی، از وارد آمدن آسیب بیشتر به صنعت ساختمان و به تبع آن، بازار مسکن جلوگیری کند. بیتوجهی به این مسئله میتواند تبعات جبرانناپذیری را برای اقتصاد کشور به همراه داشته باشد.
نبض ساختمان؛ رصد تحولات، پیشبینی آینده.
