لیسبون، پرتغال – تریینال معماری لیسبون (Lisbon Architecture Triennale) برنده پنجمین دوره جایزه Début خود را دفتر معماری هندی ReSa Architects اعلام کرد. این دفتر، که توسط یک دوتایی از معماران زن اداره میشود، به دلیل رویکرد منحصر به فرد خود در قبال معماری شهرت دارد: تلقی آن به عنوان یک فرآیند اجتماعی جمعی و ابزاری برای آزمون، اجرا و بحث در مورد حاشیههای این رشته. ReSa Architects با تمرکز بر مفهوم «شرایط» (Situations) به جای «سایتهای» (Sites) ثابت، روابط جدیدی را میان تصویر، متن و بدن میگشاید و ظرفیت معماری برای دگرگونی اجتماعی را گسترش میدهد.
جایزه Début یک عمر دستاورد برای جنوب جهانی
اعلام برندگان در جریان مراسم افتتاحیه تریینال در ۴ اکتبر صورت گرفت. در کنار جایزه Début، جایزه یک عمر دستاورد (Lifetime Achievement Award) به یاسمین لاری (Yasmeen Lari) از پاکستان اعطا شد.
لاری به عنوان اولین فرد از «جنوب جهانی» (Global South) است که این افتخار را کسب میکند و به جمع برندگان پیشین مانند مارینا تبسم، دنیس اسکات-براون و آلوارو سیزا میپیوندد. این انتخاب، نشاندهنده تغییر جهت معنادار تریینال به سوی تجلیل از معمارانی است که بر معماری بومی، پایداری اجتماعی و مسئولیتپذیری زیستمحیطی در مناطق در حال توسعه تمرکز دارند.
معماری به مثابه کنشگر اجتماعی و اقتصادی
به عقیده معماران ReSa، فضاهایی که طراحی میشوند، در نهایت «درون بدنها، درون چرخش گردنها (نگاه کردن) ساخته میشوند». آنها معتقدند که در این فرآیند ساخت فضا، «ما در حال بازنویسی بدنهایی هستیم که در این فضاها زندگی میکنند.» این کنشگری موجود در بدنها، امکان واژگونی ساختارهای سیستمهای اقتصادی حامی آنها را ایجاد میکند.
در این دوره، ۷۵ درخواست واجد شرایط از سراسر جهان به دبیرخانه رسید که در نهایت پنج نامزد نهایی شامل ReSa Architects (هند)، Bangkok Tokyo Architecture (تایلند)، Palma (مکزیک)، Robida Collective (ایتالیا) و TEN (سوئیس) به رقابت پرداختند.
تحلیل نهایی نبض ساختمان
پیروزی ReSa Architects در جایزه Début، به همراه اهدای جایزه یک عمر دستاورد به یاسمین لاری، تأکید میکند که گفتمان جهانی معماری، به صورت فزایندهای از فرمگرایی محض فاصله گرفته و به سوی مسئولیت اجتماعی و اکولوژیک گرایش یافته است. نبض ساختمان معتقد است که رویکرد ReSa Architects در تعریف معماری به عنوان یک «فرآیند جمعی» و نه یک محصول ثابت، یک مدل نوین برای نسل جوان معماران است.
این مدل، با استفاده از معماری به عنوان ابزاری برای بازنویسی روابط اجتماعی و اقتصادی و تمرکز بر «شرایط» متغیر زندگی، به طور مؤثر به چالشهای پیچیده جنوب جهانی پاسخ میدهد و نشان میدهد که نوآوری واقعی در معماری، در گرو ظرفیت دگرگونسازی آن نهفته است.
نبض ساختمان؛ رصد تحولات، پیشبینی آینده.
منبع
ArchDaily: resa-architects-wins-the-lisbon-architecture-triennale-debut-award-2025
