
تهران، ایران – قلب تاریخی تهران در منطقه ۱۲، این روزها شاهد تحرکی تازه برای حفاظت از هویت معماری و فرهنگی شهر است. سید احمد علوی، رئیس کمیته گردشگری و میراث فرهنگی شورای اسلامی شهر تهران، در جریان بازدید میدانی از خانه امین لشگر، از آغاز رسمی عملیات مرمت و بازسازی این بنای باشکوه خبر داد. این پروژه که با پیگیریهای مستمر پارلمان شهری و همکاری اجرایی شهرداری منطقه ۱۲ به مرحله عملیاتی رسیده، در حالی آغاز میشود که پیشتر نگرانیهای جدی درباره تخریب یا آسیبهای جبرانناپذیر به این سازه وجود داشت.
به گفته علوی، طرح مرمت این بنا با دقت علمی آماده شده و آسیبهای وارده در دورههای پیشین، خلل جدی در روند بازآفرینی آن ایجاد نکرده است. هدف غایی این پروژه، تبدیل خانه امینلشگر به یک مرکز ارائه خدمات فرهنگی و اجتماعی در بافت تاریخی شهر است تا پیوند میان شهروندان و میراث گذشتگان دوباره برقرار شود.
احیای هویت در بافت تاریخی؛ خانه امینلشگر از حصر تا مرمت
خانه تاریخی امینلشگر که یکی از الگوهای برجسته معماری دوران قاجار در تهران محسوب میشود، پس از طی کردن دورهای از بلاتکلیفی، اکنون تحت نظارت پیمانکاران متخصص در حال بازسازی است. عملیات محصور کردن بنا و استقرار اکیپهای اجرایی نشاندهنده عزم جدی مدیریت شهری برای جلوگیری از ورود آسیبهای ثانویه ناشی از عوامل جوی و انسانی است.
رئیس کمیته میراث فرهنگی شورای شهر تاکید کرد که طرح مرمت این مجموعه پیش از آغاز کار به دقت تدوین شده بود تا کوچکترین جزییات معماری و آرایههای تزیینی بنا حفظ شود. این رویکرد نشاندهنده گذار از اقدامات سلیقهای به سمت مرمتهای علمی و استاندارد در بافتهای تاریخی است؛ موضوعی که میتواند خانه امینلشگر را به الگویی موفق در بازگرداندن بناهای واجد ارزش به چرخه حیات شهری تبدیل کند.
پایان درام حقوقی خانه استاد نفیسی؛ الحاق به زنجیره مفاخر شهر
در کنار خبر مرمت خانه امینلشگر، علوی از به نتیجه رسیدن یکی از پیچیدهترین پروندههای تملک خانههای مشاهیر در تهران پرده برداشت. تفاهمنامه تملک خانه «استاد نفیسی» سرانجام میان ورثه و شهرداری تهران به امضا رسید تا این بنای ارزشمند از خطر مصادره توسط شبکه بانکی و تخریب احتمالی نجات یابد.
این خانه که به دلیل مشکلات حقوقی سالها در وضعیت نامشخصی قرار داشت، اکنون قرار است پس از طی مراحل قانونی به مجموعه خانههای مشاهیر و مفاخر تهران بپیوندد. تملک این بنا توسط شهرداری، نه تنها یک پیروزی برای صیانت از میراث معنوی و ادبی ایران است، بلکه نشاندهنده قدرت چانهزنی مدیریت شهری در حل گرههای حقوقی به نفع منافع عمومی و حفظ سرمایههای نمادین پایتخت است.
تحلیل نهایی نبض ساختمان: خانه امین لشگر
اقدام همزمان برای مرمت خانه امینلشگر و تملک خانه استاد نفیسی، نشاندهنده اتخاذ یک «استراتژی تهاجمی مثبت» در حوزه میراث فرهنگی کلانشهر تهران است. برای سالها، خانههای تاریخی پایتخت در میانه جنگ میان مالکان خصوصی، طلبکاران بانکی و بروکراسی اداری قربانی میشدند. از نگاه تخصصی نبض ساختمان، نجات خانه استاد نفیسی از چنگال مصادره بانکی، یک سیگنال حیاتی به بازار ساختمان صادر میکند؛ اینکه ارزش «میراثی و فرهنگی» یک بنا میتواند بر ارزش «تجاری و زمینی» آن پیشی بگیرد.
با این حال، نبض ساختمان تاکید میکند که «تملک» و «مرمت» تنها نیمی از راه است؛ چالش اصلی در مرحله «بهرهبرداری» نهفته است. اگر این بناها پس از مرمت به فضاهای پویا و خودگردان اقتصادی-فرهنگی تبدیل نشوند، دوباره به ورطه انزوا و تخریب فرسایشی سقوط خواهند کرد. احیای بافت تاریخی منطقه ۱۲ نیازمند تزریق زندگی روزمره به این کالبدهاست تا تاریخ، نه در موزهها، بلکه در بطن شهر نفس بکشد.
منبع: Sakhteman Online: Restoration of Amin Lashgar House and Nafisi House Acquisition



