لندن، بریتانیا – در حالی که پروژههای بزرگ و کوچک معماری به صورت مداوم مرزهای طراحی را به چالش میکشند، واکنشهای عمومی به این آثار، اغلب به یک نقد معماری مدرن تبدیل میشود. در بهروزرسانی اخیر بخش نظرات مجله Dezeen، دو پروژه شاخص، یکی در مقیاس مسکونی (بریتانیا) و دیگری در مقیاس نهادی (آمریکا)، به کانون بحثهای داغ تبدیل شدهاند. این اختلافات نشان میدهد که چگونه معیارهای قضاوت مخاطبان معماری، از احساس آرامش روزمره تا پیچیدگی فرمال و کانسپچوال متغیر است.
خانه Hearth: نقد معماری مدرن بر سر «آرامش بدون اغراق»
پروژه بازسازی خانه روستایی دهه ۱۹۵۰ در سارِی بریتانیا، توسط استودیوی Medium، که با هدف یکپارچهسازی و بهبود عملکرد حرارتی بخشهای توسعه یافته پیشین انجام شده، آراء متفاوتی را برانگیخت. بسیاری از خوانندگان، رویکرد استودیو را در خلق یک فضای «بیآلایش و آرام» (Unpretentious and tranquil space) ستایش کردند.
کاربری با نام Winterberg این نتیجه را «تسکیندهنده» و بدون «جلوههای بیش از حد و اغراقآمیز» توصیف کرد. برخی دیگر نیز به جزئیات کوچک مانند چراغهای کروی شکل علاقه نشان دادند. با این حال، نقد صریح نیز وجود داشت؛ کاربری به نام تام رابرتز به سادگی خواستار اضافه شدن صفت «خستهکننده» (Uninteresting) به این ترکیب شد و برت اس نیز کفهای بتنی صیقلی را نقطه ضعف دانست.
مرکز علمی BIG: فرم «خام» یا «بانال»؟
در مقیاس بزرگتر، پروژه مرکز علمی رابرت دی در کالج کلرمونت مککینا لسآنجلس، که اثر استودیوی BIG با طراحی شش حجم مستطیلی انباشته و چرخیده است، جامعه خوانندگان را به شکلی شدیدتر تقسیم کرد. کاربری به نام Albia400 فرم ساختمان را «تحت تأثیر قراردهنده» خواند و منکر وجود لحظات زیبا در پروژه نشد. اما منتقدان، موضع بسیار سختگیرانهتری اتخاذ کردند.
کاربری به نام کارل، این طرح را به طور جعمی «به شدت مبتذل و پیش پا افتاده» (Profoundly banal) توصیف کرد و با لحنی کنایهآمیز پیشبینی کرد: «مطمئناً تمام جوایز ممکن را خواهد برد.» منتقد دیگری به نام آلفرد هیچکاک نیز احساس کرد که ساختمان «بسیار زمخت و تصنعی (Clunky and unrefined) به نظر میرسد، گویی آنها فقط یک مدل مفهومی خام را بدون هیچ توسعه طراحی بعدی ساختهاند.»
تحلیل نهایی نبض ساختمان
این جدالهای عمومی، فراتر از سلیقه، نشاندهنده قطبی شدن شدید معیارهای قضاوت در دنیای معماری است. در حالی که Medium در جستوجوی آرامش در مقیاس کوچک، به موفقیت نسبی دست یافته، BIG در مقیاس بزرگ به دلیل فرمگرایی (Formalism) آشکار و عدم توجه به ظرافتهای بومی، به چالش کشیده شده است.
نکتهای که در حاشیه این نظرات خودنمایی میکند، واکنشهای شدید به اعلام تعرفه ۳۰ درصدی دولت دونالد ترامپ بر مبلمان وارداتی است؛ اقدامی که از سوی اقتصاددانان به عنوان «تفکر جادویی» (Magical Thinking) برای ایجاد رکود تورمی (Stagflation) در آمریکا مورد انتقاد قرار گرفت. نبض ساختمان معتقد است که معماری، همواره در این درگیریها، میان آرمانهای طراحی و فشارهای اقتصادی/سیاسی پوپولیستی، گرفتار خواهد ماند و داوری در مورد آن نیز ناگزیر، تحت تأثیر همین قطبیسازیها قرار میگیرد.
نبض ساختمان؛ رصد تحولات، پیشبینی آینده.
منبع
Dezeen: “An unpretentious and tranquil space” says commenter
