تهران، ایران – دولت چهاردهم با ارائه «بسته استیجاری» جدید، رویکرد فعالانهتری را برای مدیریت بازار مسکن استیجاری دولت در پیش گرفته است. فرزانه صادق، وزیر راه و شهرسازی، در سخنان اخیر خود از کاهش رشد نقطهبهنقطه اجارهبها نسبت به نرخ تورم خبر داد و تأکید کرد که این بسته شامل افزایش تسهیلات قرضالحسنه برای دهکهای پایین و ورود مستقیم وزارتخانه به تأمین واحدهای اجارهای است.
بر اساس اظهارات وی، سقف تسهیلات بخش اجاره از ۸۰ همت به ۲۰۰ همت افزایش یافته و تاکنون حدود ۸۰ همت از آن به متقاضیان پرداخت شده است. اما مهمترین اقدام عملیاتی، آغاز فرآیند خرید ۱۰ هزار واحد مسکونی استیجاری در کلانشهرها توسط وزارت راه و شهرسازی است. این واحدها قرار است تا پایان سال جاری با اجارهبهای کنترلشده و پول پیش پایینتر، در اختیار مردم، بهویژه زوجهای جوان، قرار گیرند. این طرح نشاندهنده یک تغییر پارادایم از سیاستهای صرفاً تسهیلاتی به مداخله مستقیم دولتی برای ایجاد توازن در بازار مسکن است.
طرح جامع مسکن: از نهضت ملی تا حمایت از محرومان
در کنار تمرکز بر بازار اجاره، وزیر راه و شهرسازی به تشریح پیشرفتهای «قانون جهش تولید مسکن» پرداخت. از زمان اجرای این قانون پس از سال ۱۴۰۰، بیش از ۵ میلیون نفر در طرح نهضت ملی مسکن ثبتنام کردهاند که ۱.۵ میلیون نفر واجد شرایط شناخته شده و حدود ۸۵۰ هزار نفر وارد مرحله سپردهگذاری و واگذاری شدهاند. صادق اعلام کرد که در شش سال گذشته حدود ۷۰ هزار واحد مسکونی تحویل مردم شده که سهم ۵۰ هزار واحدی آن تنها در یک سال اخیر (دولت چهاردهم) محقق شده است.
در حال حاضر، ۸۵۰ هزار واحد در حال ساخت وجود دارد که ۵۰۵ هزار واحد آن به شبکه بانکی متصل شدهاند. تمرکز دولت بر دهکهای پایین درآمدی نیز برجسته است؛ ۳۰۵ هزار نفر از متقاضیان در دهکهای ۱ تا ۴ شناسایی شدهاند که نیازمند حمایت ویژه هستند. در همین راستا، بسته «مسکن محرومان» در شورای عالی مسکن تصویب شده و با تأکید معاون اول رئیسجمهور، ۱۰ درصد از درآمدهای حاصل از مولدسازی داراییها برای پشتیبانی از این طرح اختصاص مییابد، علاوه بر آن ۵۰ هزار واحد جدید نیز برای محرومان در برنامه قرار دارد.
استراتژی تأمین مالی و توسعه اراضی در برنامه هفتم
در رابطه با تأمین مالی طرح ۱۰ هزار واحد استیجاری، وزیر راه و شهرسازی توضیح داد که بخش عمده منابع از محل آوردههای داخلی وزارتخانه تأمین میشود و بخشی از واحدهای سازمانی وزارت راه، بهویژه در شمال کشور، فروخته شده تا منابع آن صرف خرید واحدهای کوچکتر برای خانوادههای جوان شود. این رویکرد مولدسازی داراییها نه تنها برای تأمین مسکن محرومان بلکه برای توسعه طرحهای استیجاری نیز به کار گرفته شده است.
در بخش تأمین اراضی، وی اشاره کرد که در سال گذشته ۴۷ هزار هکتار زمین شهری و روستایی به ظرفیت سکونتگاهی کشور افزوده شده که ارزش آمادهسازی آن بیش از ۶۵۰۰ همت برآورد میشود. هدفگذاری دولت، تمرکززدایی از کلانشهرها نظیر تهران، تبریز و اصفهان از طریق ایجاد شهرکها و شهرهای جدید و همچنین واگذاری ۴۰۰ هزار قطعه زمین روستایی در پیرامون شهرها برای متقاضیان در اولویت قرار دارد. وی همچنین بر تحقق بیش از ۷۰ درصد اهداف برنامه هفتم در تأمین اراضی تولید مسکن در سال ۱۴۰۳ و واگذاری ۷۵ هزار قطعه زمین به مشمولان قانون جوانی جمعیت تأکید کرد.
تحلیل نهایی نبض ساختمان | مسکن استیجاری دولت
برنامه دولت برای خرید و عرضه ۱۰ هزار واحد استیجاری، یک نقطه عطف عملیاتی و یک ابزار کلیدی برای تنظیم فعالانه بازار مسکن در ایران است. برخلاف سیاستهای گذشته که عمدتاً بر تحریک عرضه و تسهیلات متمرکز بودند، این اقدام نشاندهنده پذیرش مسئولیت دولت در حوزه تأمین مسکن اجتماعی و کنترل قیمت اجاره در کلانشهرهاست. با وجود این، موفقیت این طرح به سرعت عمل در خرید و کیفیت مدیریت این واحدها بستگی دارد؛ اگر این واحدها به سرعت و با شرایط عادلانه عرضه نشوند، تأثیر کوتاهمدت آن بر انتظارات بازار و کنترل نرخ اجارهبها محدود خواهد ماند.
نبض ساختمان معتقد است که باید بر دو نکته کلیدی نظارت جدی شود: اول، پایداری منابع تأمین مالی (مولدسازی) و دوم، تضمین اختصاص این واحدها به جامعه هدف واقعی (زوجهای جوان و دهکهای پایین) با شفافیت کامل سامانه املاک و اسکان. این طرح در صورت اجرا موفق، میتواند نقش کلیدی در کاهش فشار روانی و اقتصادی بازار اجاره داشته باشد و شأن خانهدار شدن را که وزیر بر آن تأکید کرد، حفظ نماید.
نبض ساختمان؛ رصد تحولات، پیشبینی آینده.
📚 منبع: تسنیم
