وام مسکن: براساس قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، سقف تسهیلات خرید مسکن از محل اوراق ممتاز طی دو سال گذشته برای خانوارهای دارای فرزند افزایش قابلتوجهی یافته است. این قانون امکان میدهد خانوارهایی که چهار فرزند زیر ۲۰ سال دارند، سقف وام خرید مسکن خود را تا ۱۰۰ درصد افزایش دهند.
با توجه به سقف فعلی وام زوجین که یک میلیارد تومان و وام جعاله که ۲۸۰ میلیون تومان است، مجموع وام قابل دریافت برای این خانوارها به رقم ۲ میلیارد و ۲۸۰ میلیون تومان میرسد. این سیاست با هدف تقویت توان خرید مسکن و حمایت از خانوادههای پرجمعیت تدوین شده؛ اما جزئیات اجرایی آن—بهویژه هزینه خرید اوراق حق تقدم—باعث شده بار مالی قابل توجهی بر دوش متقاضیان قرار گیرد.
طبق دستورالعمل اعلامشده، خانوار متقاضی دریافت این تسهیلات باید ۴ هزار و ۵۶۰ برگه اوراق حق تقدم خریداری کند. بررسی قیمت این اوراق در بازار فرابورس نشان میدهد هر برگه حدود ۱۳۵ هزار تومان معامله میشود که هزینهای نزدیک به ۶۱۵ میلیون تومان برای متقاضی ایجاد میکند.
این مبلغ قبل از دریافت اصل وام باید پرداخت شود و عملاً بهعنوان پیشپرداخت و مانعی جدی برای بسیاری از خانوادهها عمل میکند. با وجود اینکه هدف این وام تقویت توان خرید مسکن است، اما هزینه اولیه خرید اوراق بهقدری بالاست که بخشی از خانوارها ممکن است امکان استفاده واقعی از این تسهیلات را نداشته باشند. این وضعیت انتقادهایی درباره کارآمدی سازوکار موجود مطرح کرده است.
بر اساس محاسبات، از رقم ۲ میلیارد و ۲۸۰ میلیون تومان وام، پس از کسر هزینه خرید اوراق، تنها حدود یک میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان در اختیار خانوار دارای چهار فرزند قرار میگیرد؛ رقمی که برای بسیاری از مناطق شهری، فاصله قابلتوجهی با قیمت واقعی مسکن دارد.
علاوه بر این، دوره بازپرداخت این وام نیز با توجه به قانون جوانی جمعیت برای هر فرزند زیر ۲۰ سال دو سال افزایش مییابد و حداکثر تا ۱۰ سال قابل تمدید است. کارشناسان معتقدند که اگرچه سیاست افزایش سقف وام میتواند به بهبود قدرت خرید کمک کند، اما هزینه سنگین اوراق باعث میشود بخش زیادی از این حمایت در عمل خنثی شده و اثرگذاری واقعی وام کاهش یابد.
تحلیل نهایی نبض ساختمان | وام مسکن 2.2 میلیاردی
مقایسه مبلغ وام ۲.۲ میلیارد تومانی با هزینه ۶۱۵ میلیون تومانی خرید اوراق نشان میدهد که ساختار فعلی تأمین مالی مسکن با چالش جدی روبهروست. هدف اصلی قانون جوانی جمعیت افزایش قدرت خرید خانوارهای پرجمعیت و حمایت از خانهدارشدن آنان بوده، اما هزینه اولیه بسیار بالا سبب میشود این تسهیلات برای بسیاری از خانوادهها عملاً دستنیافتنی باشد.
وجود چنین هزینهای در ابتدای مسیر، نه تنها بخشی از قدرت وام را حذف میکند، بلکه باعث میشود متقاضیان به دنبال منابع مالی مکمل یا بازارهای پرریسک دیگر بروند. «نبض ساختمان» معتقد است چنانچه دولت بهدنبال تقویت اثربخشی این تسهیلات است، باید یا ساختار قیمتگذاری اوراق را اصلاح کند یا روشهای جایگزین تأمین مالی—مانند یارانه سود یا خطوط اعتباری مستقیم—را مورد بررسی قرار دهد. در غیر این صورت، فاصله میان توان مالی خانوارها و قیمت واقعی مسکن همچنان پابرجا خواهد ماند.
نبض ساختمان؛ رصد تحولات، پیشبینی آینده.
منبع: تسنیم
