وزارت راه و شهرسازی در تازهترین ارزیابی خود از وضعیت بازار مسکن، نسبت به استناد به قیمت مسکن درجشده در فایلهای فروش و آگهیهای ملکی هشدار داد و اعلام کرد که بخش مهمی از این قیمتها با واقعیت معاملات فاصله دارد.
نرگس زربان، مدیرکل دفتر اقتصاد مسکن وزارت راه و شهرسازی، با اشاره به شرایط کنونی بازار اظهار کرد که بازار مسکن ایران تحتتأثیر مستقیم انتظارات تورمی ناشی از شرایط اقتصادی و سیاسی کشور قرار دارد؛ موضوعی که باعث شده فضای ذهنی فروشندگان و خریداران از واقعیت معاملات فاصله بگیرد.
او توضیح داد که بازار فعلی، بهویژه در بخش خرید و فروش، با نوعی «رکود تورمی» مواجه است؛ یعنی از یکسو قیمتهای پیشنهادی همچنان بالا هستند و از سوی دیگر حجم معاملات واقعی کاهش یافته است.
به گفته زربان، فایلهای فروش در بنگاههای املاک و سکوهای آنلاین اغلب با ارقام بالا منتشر میشوند، اما این اعداد الزاماً به معنای انجام معامله با همان قیمت نیستند. او تأکید کرد:
«تحلیل درست از وضعیت بازار مسکن باید بر اساس معاملات واقعی انجام شود، نه صرفاً قیمتهای درجشده در آگهیها.»
🏘️ سامانههای «خودنویس» و «کاتب» زیر ذرهبین بازار
مدیرکل دفتر اقتصاد مسکن در ادامه به نقش سامانههای رسمی ثبت معاملات اشاره کرد و گفت که قراردادهای خرید، فروش، رهن و اجاره در دو سامانه «خودنویس» و «کاتب» ثبت میشوند.
او افزود که بخش عمده قراردادهای اجاره در سامانه «خودنویس» به ثبت رسیده، زیرا این سامانه امکان ثبت مستقیم توسط طرفین معامله را فراهم کرده است.
طبق آمار اعلامشده:
- ۹۵ درصد قراردادهای ثبتشده در سامانه خودنویس بهصورت خودکاربری انجام شده
- و ۸۸ درصد رکوردهای ثبتشده، پس از راستیآزمایی، به معامله واقعی منجر شدهاند
این دادهها از نگاه وزارت راه میتواند مبنای دقیقتری برای تحلیل وضعیت واقعی بازار مسکن باشد.
📊 تحلیل «نبض ساختمان» | قیمت مسکن
اظهارات وزارت راه یک نکته بسیار مهم را روشن میکند:
🔹 «بازار مسکن امروز بیش از آنکه از معاملات واقعی تأثیر بگیرد، تحت سلطه انتظارات روانی و قیمتسازی ذهنی قرار دارد.»
در ماههای اخیر، بسیاری از مالکان و حتی برخی واسطهها، قیمت فایلهای فروش را بر اساس:
- تورم انتظاری،
- نوسانات ارز،
- اخبار سیاسی،
- و مقایسههای غیرواقعی منطقهای
تعیین کردهاند؛ نه بر اساس قدرت خرید واقعی بازار.
این شکاف میان «قیمت پیشنهادی» و «قیمت معاملهشده» چند پیام مهم برای فعالان بازار دارد:
- خریداران نباید صرفاً به قیمت فایلها استناد کنند
- تحلیل بازار باید بر پایه دادههای قطعی معاملات باشد
- رکود معاملاتی میتواند در نهایت فروشندگان را به تعدیل قیمت وادار کند
- سامانههای ثبت رسمی بهتدریج به مرجع معتبر تحلیل بازار تبدیل خواهند شد
برای معماران، سرمایهگذاران و توسعهدهندگان نیز این وضعیت یک هشدار مهم است:
بازاری که معاملات در آن قفل شده، الزاماً بازار «گرانتر» نیست؛ بلکه ممکن است بازاری باشد که هنوز فروشندگان واقعیت تقاضا را نپذیرفتهاند.
نبض ساختمان؛ رصد تحولات، پیشبینی آینده.
