نیویورک، ایالات متحده – بیش از یک قرن پس از آنکه میلیاردرهای عصر طلایی (Gilded Age) مانند کورنلیوس وندربیلت دوم عمارتهای پرشکوه خود را در نیویورک ساختند، جامعه معماری این سؤال را مطرح میکند: آیا «ابرمسکن ها (Mega Homes)» غولهای فناوری و تجارت الکترونیک امروز، با تأکید بر طراحی صیقلی، هایتک و مهندسی دقیق، همان جایگاه تاریخی و نمادین کاخهای آن دوران را خواهند یافت؟
در عصر طلایی، ثروتمندان تازه به دوران رسیده با افراط در تزئینات، سبکهای Beaux Arts و واردات عتیقهجات اروپایی، تلاش میکردند تا «میراثی دروغین» برای خود ایجاد کرده و با اشرافیت سنتی نیویورک رقابت کنند. این خانهها، با هدف خودنمایی (Braggadocio)، تا حد ممکن به خیابان نزدیک بودند.
نقطهعطف طراحی Mega Homes: از تزئینات به سوی سلامتی و امنیت
امروزه، در حالی که ثروتهای عظیم کنونی نیز از طریق انقلابهای تکنولوژیکی (مانند هوش مصنوعی، شبکههای اجتماعی و رمزنگاری) انباشته میشوند، رویکرد طراحی به شکلی رادیکال تغییر کرده است. پل مککلین، سازنده املاک لوکس مانند عمارت ۱۰۵ هزار فوت مربعی «The One» در بلایر، میگوید که سهاولویت اصلی مشتریانش در سواحل غربی عبارتند از: امنیت فوقالعاده، انزوا و سلامتی (Wellness).
برخلاف عصر طلایی، که سلامتی صرفاً یک استخر یا حمام ترکی بود، امروز ابرمساکن به سونا، اتاقهای بخار، تراپی نور قرمز و اتاقهای هایپرباریک مجهز میشوند. از منظر معماری، مشتریان مککلین به شدت از طراحی مدرن، پنجرههای کف تا سقف و جریان یکپارچه فضای داخلی-خارجی استقبال میکنند. این شفافیت و گشودگی به طبیعت، مستقیماً با استدلال سلامتی مبنی بر ارتباط با محیط پیوند میخورد.
مقایسه متریال: از گارنیش افراطی تا آرامش طبیعی
تضاد در انتخاب متریال نیز چشمگیر است. ۱۰۰ سال پیش، معماران برای نشان دادن ثروت، به سمت تزئینات بیش از حد مانند آنچه در عمارت ویلیام کلارک (ملقب به حماقت کلارک) دیده میشد، میرفتند. اما امروز، هدف «آرامش» (Serenity) است. مککلین تأکید میکند: «وقتی میخواهیم تجمل خلق کنیم، به سراغ مصالح طبیعی مانند چوب بلوط، گردو، سنگ آهک و تراورتن میرویم؛ مصالحی که آرامش را ایجاد میکنند.»
با این وجود، یک عنصر از آن دوران باقی مانده است: سالن رقص (Ballroom). این فضا برای نخبگان فناوری در سواحل غربی، یک ضرورت است تا بتوانند رویدادهای بزرگ برگزار کنند، زیرا «برخی از این افراد واقعاً نمیتوانند به راحتی در انظار عمومی ظاهر شوند.»
تحلیل نهایی نبض ساختمان
نحوه خرج کردن ثروت نوین، معماری ابرمساکن را به یک آزمایشگاه برای آینده تبدیل کرده است، در حالی که کاخهای عصر طلایی تلاش میکردند تا گذشته را جعل کنند. نبض ساختمان معتقد است که دلیل ماندگاری احتمالی این ابرمساکن در حافظه معماری، نه صرفاً تکنولوژی یا ابعاد بزرگ، بلکه ریشهدار بودن در اصول مدرنیسم است؛ سبکی که در طول دههها توانسته الهامبخش باقی بماند.
با این حال، معماری این طبقه از ثروت، با وجود تأکید بر شفافیت، در واقع ابزاری برای تأمین «انزوای اجباری» نخبگان است که به دلیل شهرت زیاد، قادر به حضور عادی در جامعه نیستند. در نهایت، این عمارتهای مدرن، بیش از آنکه نماد میراث باشند، نمادی از ارزشهای لحظهای عصر حاضر (Zeitgeist) هستند: تجلیل از تکنولوژی، تمرکز بر خود و ترس از عموم.
نبض ساختمان؛ رصد تحولات، پیشبینی آینده.
منبع
Architectural Digest: Are Tech Bro Mega-Homes the New Gilded Age Mansions?
