سیدنی، استرالیا – در گامی بزرگ به سوی آیندهای پایدار، محققان در استرالیا موفق به ابداع شیشههای دو منظوره خورشیدی شدهاند؛ فناوری پیشرفتهای که میتواند نمای ساختمانها را از یک پوسته غیرفعال به یک منبع فعال برای تولید انرژی پاک تبدیل کند.
این شیشهها که با نام فتوولتائیک یکپارچه با ساختمان (BIPV) نیز شناخته میشوند، شفافیت و زیبایی شیشههای معمولی را حفظ کرده و همزمان، با استفاده از سلولهای خورشیدی یکپارچه، انرژی نور خورشید را به برق تبدیل میکنند. این نوآوری که میتواند نقشی کلیدی در کاهش مصرف انرژی و مقابله با تغییرات اقلیمی ایفا کند، پتانسیل آن را دارد که صنعت ساختمان و خودروسازی را در سراسر جهان متحول سازد.
ویژگیها و کاربردهای شیشههای دو منظوره خورشیدی
این فناوری، قابلیت تولید برق خورشیدی را با عملکرد یک پنجره عادی ترکیب میکند. این شیشهها با جذب نور خورشید، به یک منبع تولید برق محلی برای ساختمان تبدیل شده و نیاز به مصرف انرژی از شبکه سراسری را به شدت کاهش میدهد.
علاوه بر تولید انرژی، این شیشهها به عنوان عایق حرارتی و صوتی نیز عمل کرده و با حفظ دمای مناسب در داخل، به کاهش هزینههای گرمایش و سرمایش کمک میکنند. شیشههای دو منظوره خورشیدی به دلیل حفظ کامل شفافیت، میتوانند در انواع ساختمانها از جمله دفاتر، منازل، مدارس و بیمارستانها به کار گرفته شوند و حتی در ساخت خودروهای الکتریکی نیز کاربرد دارند و به افزایش برد حرکتی آنها کمک میکنند.
چالشها و چشمانداز آینده
با وجود تمام مزایا، تجاریسازی انبوه این فناوری با چالشهایی نیز روبروست. مهمترین چالش، هزینه اولیه بالای تولید و نصب این شیشههاست که هنوز از شیشههای معمولی گرانتر است. علاوه بر این، افزایش کارایی جذب انرژی، به ویژه در شرایط نوری کم مانند هوای ابری، و بهبود مقاومت آنها در برابر شرایط جوی مختلف، از دیگر مسائلی است که تحقیقات بر روی آنها متمرکز است.
با این حال، استرالیا به دلیل شرایط اقلیمی و دسترسی به نور خورشید فراوان، به یکی از پیشگامان در این حوزه تبدیل شده و انتظار میرود با پیشرفت فناوری و کاهش هزینهها، شیشههای دو منظوره خورشیدی در آینده نزدیک به یکی از اجزای استاندارد در ساختمانهای سبز تبدیل شوند.
تحلیل نهایی نبض ساختمان:
ابداع شیشههای دو منظوره خورشیدی یا شیشه هوشمند بیش از یک نوآوری در مصالح، یک «تغییر پارادایم» در نگاه به ساختمان است. در این دیدگاه جدید، ساختمان دیگر تنها یک مصرفکننده انرژی نیست، بلکه خود به یک «نیروگاه» تبدیل میشود. پوسته و نمای ساختمان، از یک عنصر جداکننده به یک سطح فعال و مولد انرژی ارتقا مییابد. این فناوری برای کشوری مانند ایران که از یک سو با بحران ناترازی انرژی روبروست و از سوی دیگر، از تابش خورشید فراوان بهرهمند است، یک فرصت استراتژیک و طلایی محسوب میشود.
استفاده گسترده از این فناوری در پروژههای ساختمانی جدید، به ویژه در ساختمانهای اداری و برجها با سطوح شیشهای وسیع، میتواند بخش قابل توجهی از بار شبکه برق را کاهش داده و کشور را در مسیر توسعه پایدار و اقتصاد کمکربن قرار دهد. موفقیت در این مسیر، نیازمند حمایت دولت از طریق ارائه مشوقهای مالیاتی و تدوین استانداردهای لازم برای ترویج این فناوری حیاتی است.
نبض ساختمان؛ رصد تحولات، پیشبینی آینده.
