بزرگترین کارخانه سیمان آسیا در شانگهای، که زمانی نماد صنعت سنگین و آلودگی بود، اکنون به عنوان یکی از زندهترین و شیکترین مناطق فرهنگی و تفریحی این کلانشهر بازآفرینی شده است. این پروژه عظیم تغییر کاربری کارخانه سیمان که توسط دفتر معماری تحسینشده Atelier Deshaus طراحی و اجرا شده، نمونهای درخشان از چگونگی تبدیل میراث صنعتی به یک دارایی شهری ارزشمند است.
معماران به جای تخریب کامل این مجموعه صنعتی غولپیکر، تصمیم گرفتند روح و تاریخ مکان را حفظ کرده و سازههای بتنی باشکوه آن را به پسزمینهای برای موزهها، گالریها، کافهها و فضاهای عمومی جدید تبدیل کنند. این پروژه که در منطقه وست باند (West Bund) شانگهای واقع شده، اکنون به یک مقصد محبوب برای شهروندان و گردشگران تبدیل شده است.
حفظ روح صنعتی در کالبدی جدید
محور اصلی فلسفه طراحی در این پروژه، گفتگوی محترمانه میان قدیم و جدید بود. معماران به جای پنهان کردن گذشته صنعتی سایت، آن را به نمایش گذاشتند. برجستهترین نمونه این رویکرد، حفظ و بازآفرینی یک «کریدور قیفی» بتنی به طول ۲۰۰ متر است که در گذشته برای تخلیه زغالسنگ استفاده میشد.
این سازه صنعتی غولپیکر، اکنون به عنوان یک عنصر معماری کلیدی و یک مسیر عمومی سرپوشیده در قلب موزه هنر لانگ (Long Museum West Bund)، که بخش اصلی این مجموعه است، عمل میکند. این استراتژی تغییر کاربری کارخانه سیمان، نه تنها به فضا هویتی منحصربهفرد میبخشد، بلکه داستانی از تاریخ صنعتی شانگهای را برای نسلهای آینده روایت میکند.
از تولید سیمان تا تولید فرهنگ
این مجموعه دیگر سیمان تولید نمیکند، بلکه فرهنگ و هنر تولید میکند. فضاهای داخلی عظیم و با سقفهای بلند کارخانه، به گالریهایی ایدهآل برای نمایش آثار هنری در مقیاس بزرگ تبدیل شدهاند. سیلوهای سیمان به فضاهای نمایشگاهی عمودی یا کافههایی با دید پانوراما تغییر کاربری دادهاند و محوطههای صنعتی به پارکها و میدانهای عمومی سرسبز برای برگزاری رویدادهای فرهنگی تبدیل شدهاند.
این تحول شگفتانگیز، کیفیت زندگی در این بخش از شهر را به طور کامل دگرگون کرده و با جذب سرمایهگذاریهای جدید، به رشد اقتصادی منطقه نیز کمک شایانی نموده است. این پروژه ثابت میکند که تغییر کاربری کارخانه سیمان میتواند فراتر از یک پروژه ساختمانی، به یک کاتالیزور برای بازآفرینی شهری تبدیل شود.
تحلیل نهایی نبض ساختمان:
پروژه بازآفرینی کارخانه سیمان شانگهای، یک کلاس درس جهانی در زمینه «تغییر کاربری تطبیقی» و «اقتصاد خلاق» است. این پروژه نشان میدهد که میراث صنعتی یک شهر، باری بر دوش آن نیست، بلکه یک منبع ارزشمند برای خلق فضاهای عمومی منحصربهفرد و باهویت است.
در دورانی که بسیاری از شهرها با تخریب گذشته خود به دنبال ساخت آیندهای یکسان و بیهویت هستند، شانگهای با این پروژه راه سومی را انتخاب کرده است: راهی که در آن تاریخ به عنوان یک دارایی استراتژیک برای برندینگ شهری و توسعه پایدار مورد استفاده قرار میگیرد. این رویکرد برای شهرهای صنعتی ایران که مملو از کارخانهها و سازههای صنعتی متروکه و ارزشمند هستند، یک الگوی بسیار الهامبخش است.
میتوان با استفاده از این پتانسیلهای فراموششده، به جای ساخت مراکز خرید تکراری، قطبهای فرهنگی و هنری جدیدی خلق کرد که هم به اقتصاد شهر کمک میکنند و هم حافظه جمعی و هویت صنعتی آن را برای آیندگان زنده نگه میدارند.
نبض ساختمان؛ رصد تحولات، پیشبینی آینده.
منبع
-
Global Construction Review: Asia’s biggest cement factory now a stylish leisure district
