منابع تخصصی و آموزشیمقالات علمی و آموزشی

واژه‌ نامه تخصصی معماری و طراحی داخلی به انگلیسی

بیش از ۲۰۰ اصطلاح کاربردی برای دانشجویان، معماران و طراحان داخلی

زبان معماری فقط زبان فرم، پلان، نما، متریال و فضا نیست؛ معماری یک زبان حرفه‌ای بین‌المللی نیز دارد که بخش بزرگی از منابع آموزشی، نرم‌افزارها، کاتالوگ‌های متریال، دیتیل‌های اجرایی، استانداردها، مقالات علمی و حتی ارتباطات حرفه‌ای در آن نوشته می‌شود. به همین دلیل ممکن است یک دانشجوی معماری یا یک طراح داخلی در دانشگاه یا دفتر معماری با واژه‌ای مانند Section، Elevation، Façade، Massing، Circulation، Fenestration، Threshold، Datum، Parti یا Spatial Planning روبه‌رو شود، اما ترجمه تحت‌اللفظی آن واژه الزاماً مفهوم حرفه‌ای آن را منتقل نکند.

این موضوع در طراحی داخلی حتی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. واژه‌هایی مانند Mood Board، Material Board، Space Planning، Focal Point، Ergonomics، Joinery، Millwork، Built-in Furniture، Ambient Lighting، Task Lighting، Accent Lighting، Finish Schedule و ده‌ها اصطلاح دیگر فقط اسم چند عنصر نیستند؛ هرکدام بخشی از فرآیند طراحی، ارائه یا اجرای پروژه را توصیف می‌کنند. برای مثال، Layout صرفاً «چیدمان» نیست و در یک پروژه حرفه‌ای می‌تواند به سازمان‌دهی مبلمان، مسیر حرکت، عملکرد فضا و رابطه میان عناصر اشاره کند. همین‌طور Section فقط «برش» نیست؛ درک مقطع برای فهم ارتفاع‌ها، ارتباط عمودی فضاها، ضخامت لایه‌ها و رابطه میان عناصر معماری ضروری است.

واژه‌ نامه‌های حرفه‌ای معماری نیز اصطلاحات را دقیقاً در همین زمینه تعریف می‌کنند. برای نمونه، در راهنمای واژگان RIBA Plan of Work اصطلاحاتی مانند Architectural Concept، Project Brief، Cost Plan، Design Review و Project Strategy در چارچوب واقعی فرآیند طراحی و مدیریت پروژه تعریف شده‌اند. (RIBA) همچنین راهنماهای معماری، پلان، نما، مقطع، سیرکولاسیون و عناصر پوسته ساختمان را به‌عنوان بخشی از واژگان پایه طراحی معماری معرفی می‌کنند. (English Vocabulary)

بنابراین هدف این مقاله صرفاً ارائه یک فهرست بلند از لغات انگلیسی نیست. در این راهنما تلاش شده اصطلاحات بر اساس نحوه استفاده در پروژه واقعی دسته‌بندی شوند تا خواننده بتواند هنگام مطالعه نقشه، صحبت با معمار، بررسی کاتالوگ متریال، جست‌وجو در منابع انگلیسی، کار با نرم‌افزار یا تهیه مدارک پروژه، مفهوم هر واژه را بهتر درک کند.

نکته: ترجمه فارسی بعضی اصطلاحات معماری بسته به دفتر معماری، دانشگاه یا زمینه پروژه متفاوت است. در این مقاله، رایج‌ترین معادل فارسی و کاربرد حرفه‌ای اصطلاح آورده شده است؛ در مواردی که یک واژه چند معنای تخصصی دارد، تفاوت کاربرد نیز توضیح داده می‌شود.

اصطلاحات پایه و مفاهیم اصلی معماری

پیش از رفتن سراغ اصطلاحات نقشه‌کشی و طراحی داخلی، بهتر است با مجموعه‌ای از واژه‌هایی آشنا شویم که تقریباً در تمام مراحل طراحی معماری استفاده می‌شوند. این کلمات معمولاً در جلسات طراحی، نقد معماری، توضیح کانسپت، مطالعات پروژه و ارائه به کارفرما دیده می‌شوند.

در معماری، تفاوت میان Concept، Idea، Design، Form، Space، Function و Program بسیار مهم است. یک پروژه ممکن است یک ایده اولیه داشته باشد، اما آن ایده تا زمانی که به یک سازمان فضایی، فرم، عملکرد و راه‌حل قابل اجرا تبدیل نشده باشد، الزاماً یک طرح معماری کامل محسوب نمی‌شود. به همین دلیل در متون حرفه‌ای، اصطلاح Architectural Concept بیشتر از یک «ایده زیبا» معنا دارد و به ایده یا منطق سازمان‌دهنده پروژه اشاره می‌کند. RIBA نیز Architectural Concept را بخشی اساسی از فرآیند توسعه طراحی می‌داند که باید با نیازهای پروژه، سایت، بودجه و ملاحظات مهندسی هماهنگ شود. (RIBA)

اصطلاح انگلیسیمعادل فارسیکاربرد
Architectureمعماریدانش و فرآیند طراحی و شکل‌دهی محیط ساخته‌شده
Architectمعمارمتخصص طراحی و هماهنگی معماری پروژه
Architectural Designطراحی معماریفرآیند شکل‌دهی و توسعه طرح ساختمان
Architectural Conceptکانسپت / ایده معماریایده سازمان‌دهنده اصلی پروژه
Design Conceptمفهوم طراحیمنطق کلی حاکم بر طراحی
Design Intentنیت طراحیهدفی که طراح از یک تصمیم طراحی دنبال می‌کند
Design Briefشرح نیازهای طراحینیازها، اهداف و خواسته‌های پروژه
Project Briefبرنامه و شرح پروژهمجموعه نیازهای پروژه و کارفرما
Program / Programmeبرنامه فیزیکیفهرست فضاها و عملکردهای موردنیاز
Functionعملکردنحوه استفاده از فضا
Formفرمشکل و سازمان کالبدی ساختمان
Spaceفضامحیط تعریف‌شده معماری
Volumeحجمفضای سه‌بعدی یا حجم معماری
Massتودهجرم یا حجم کلی ساختمان
Massingحجم‌پردازیمطالعه و سازمان‌دهی حجم‌های ساختمان
Compositionترکیب‌بندینحوه سازمان‌دهی عناصر بصری
Contextزمینهشرایط محیطی و شهری پیرامون پروژه
Siteسایت / زمین پروژهمحل قرارگیری پروژه
Settingبستر پیرامونیمحیط و زمینه‌ای که بنا در آن تجربه می‌شود
Scaleمقیاساندازه یک عنصر نسبت به مرجع دیگر
Proportionتناسبرابطه اندازه اجزای مختلف با یکدیگر
Rhythmریتمتکرار سازمان‌یافته عناصر
Hierarchyسلسله‌مراتباولویت بصری یا عملکردی عناصر
Balanceتعادلتوزیع بصری وزن عناصر
Axisمحورخط یا جهت سازمان‌دهنده فضا
Symmetryتقارنتعادل بر اساس تکرار دو طرفه
Asymmetryعدم تقارنسازمان‌دهی بدون تقارن مستقیم
Contrastتضادتفاوت محسوس میان عناصر
Repetitionتکرارتکرار عنصر یا الگوی طراحی
Patternالگوسازمان منظم شکل، خط یا سطح
Geometryهندسهساختار هندسی فرم و فضا
Voidفضای خالیبخش خالی یا باز در میان توده‌ها
Solidتوده / بخش پربخش ساخته‌شده یا پر
Thresholdآستانهفضای انتقالی میان دو محیط
Datumخط یا عنصر مبناعنصر مرجع برای سازمان‌دهی معماری
Partiایده سازمان‌دهندهدیاگرام یا ایده اصلی سازمان‌دهنده طرح

Massing و Form چه تفاوتی دارند؟

یکی از اصطلاحاتی که در منابع معماری زیاد دیده می‌شود Massing است. Massing را نباید صرفاً «فرم» ترجمه کرد. فرم می‌تواند به شکل یک عنصر یا ساختمان اشاره داشته باشد، درحالی‌که Massing بیشتر درباره مطالعه و سازمان‌دهی حجم‌های اصلی پروژه صحبت می‌کند. مثلاً معمار ممکن است در مرحله اولیه چند حجم مکعبی را جابه‌جا کند، بخشی از آنها را حذف کند، حیاط ایجاد کند یا یک حجم را عقب‌نشسته قرار دهد. این فرآیند Massing Study نامیده می‌شود.

Massing Study یکی از ابزارهای مهم مرحله ابتدایی طراحی است، زیرا پیش از ورود به جزئیات پنجره، متریال و مبلمان، به معمار کمک می‌کند نسبت حجم ساختمان با سایت، نور، دید، دسترسی و محیط اطراف را بررسی کند.

واژه‌ نامه تخصصی معماری و طراحی داخلی به انگلیسی

اصطلاحات مربوط به پلان، نما، مقطع و نقشه‌های معماری

اگر قرار باشد فقط یک گروه از اصطلاحات این مقاله را به‌خوبی یاد بگیرید، اصطلاحات مربوط به مدارک معماری اهمیت بسیار زیادی دارند. Plan، Elevation و Section سه واژه بسیار رایج هستند و در تقریباً تمام پروژه‌های معماری و ساختمانی دیده می‌شوند.

Floor Plan تصویری دوبعدی از سازمان فضایی یک طبقه است که معمولاً از بالا و در یک ارتفاع برش فرضی دیده می‌شود. در پلان، دیوارها، بازشوها، فضاها، مبلمان، پله‌ها و سایر عناصر لازم برای شناخت سازمان فضایی نمایش داده می‌شوند. Elevation بیشتر ظاهر یک وجه ساختمان را نشان می‌دهد، در حالی که Section با ایجاد یک برش فرضی، رابطه عمودی فضاها، طبقات و عناصر ساختمان را آشکار می‌کند. این تمایز در منابع آموزشی معماری نیز به همین شکل مورد استفاده قرار می‌گیرد. (English Vocabulary)

اصطلاحمعادل فارسیتوضیح کاربردی
Drawingنقشهمدرک گرافیکی پروژه
Architectural Drawingنقشه معمارینقشه مربوط به طراحی معماری
Floor Planپلان طبقهنمایش افقی سازمان فضایی
Site Planپلان سایترابطه ساختمان با زمین و اطراف
Master Planطرح جامعسازمان کلی مجموعه یا سایت
Roof Planپلان بامنمایش سازمان بام
Reflected Ceiling Planپلان سقف کاذب / سقف منعکس‌شدهنمایش عناصر سقف از بالا
Elevationنمانمایش عمودی یک وجه
Exterior Elevationنمای خارجینمایش نمای بیرونی
Interior Elevationنمای داخلینمایش یک دیوار یا فضای داخلی
Sectionمقطع / برشنمایش ساختمان پس از برش فرضی
Longitudinal Sectionمقطع طولیبرش در امتداد طول
Transverse Sectionمقطع عرضیبرش در جهت عرض
Detailدیتیل / جزئیاتنقشه بزرگ‌مقیاس یک بخش
Detail Drawingنقشه جزئیاتنمایش دقیق نحوه ساخت
Working Drawingنقشه اجرایینقشه مورد استفاده برای اجرا
Construction Drawingنقشه ساختمدارک لازم برای ساخت
Presentation Drawingنقشه ارائهنقشه برای نمایش ایده
Schematic Drawingنقشه شماتیکنمایش ساده و اولیه
Diagramدیاگرامنمایش مفهومی یک رابطه
Axonometricآکسونومتریکنمایش سه‌بعدی با خطوط موازی
Isometricایزومتریکنوعی نمایش سه‌بعدی با مقیاس‌های مشخص
Perspectiveپرسپکتیونمایش سه‌بعدی با عمق بصری
Exploded Axonometricآکسونومتریک انفجارینمایش اجزا به‌صورت جداشده
Gridشبکهخطوط مرجع سازمان‌دهنده
Grid Lineخط شبکهمحور مرجع در نقشه
Dimensionاندازه‌گذارینمایش اندازه‌ها
Dimension Lineخط اندازهخط نشان‌دهنده اندازه
Annotationتوضیح نقشهیادداشت یا توضیح روی نقشه
Legendراهنمای علائمتوضیح نمادها و کدهای نقشه
Scale Barخط مقیاسنمایش مقیاس گرافیکی
North Arrowفلش شمالنمایش جهت شمال
Drawing Setمجموعه نقشه‌هامجموعه مدارک پروژه
Revisionاصلاحیهنسخه اصلاح‌شده نقشه
Revision Cloudابر اصلاحاتعلامت‌گذاری بخش تغییرکرده

Floor Plan با Layout یکی نیست

این دو واژه گاهی به اشتباه جای یکدیگر استفاده می‌شوند. Floor Plan یک مدرک معماری یا نقشه است، درحالی‌که Layout بیشتر به نحوه چیدمان عناصر در یک فضا اشاره دارد. مثلاً عبارت Furniture Layout یعنی «چیدمان مبلمان»، نه پلان معماری.

به همین دلیل اگر در یک پروژه طراحی داخلی گفته شود:

Let’s review the furniture layout.

منظور بررسی نحوه قرارگیری مبلمان، مسیر حرکت و ارتباط آن با فضاست، نه بررسی کل نقشه معماری.

اصطلاحات مربوط به سایت، محوطه و رابطه ساختمان با محیط

معماری هیچ‌وقت در خلأ طراحی نمی‌شود. ساختمان روی یک زمین مشخص قرار دارد و با خیابان، همسایه‌ها، نور خورشید، باد، پوشش گیاهی، توپوگرافی، دسترسی خودرو و عابر و ساختمان‌های اطراف ارتباط دارد. بنابراین بخش مهمی از واژگان معماری به Site Analysis و Site Planning مربوط می‌شود.

Site Analysis به بررسی شرایط سایت پیش از طراحی اشاره دارد. در این مرحله ممکن است موقعیت زمین، دسترسی‌ها، جهت تابش خورشید، باد، شیب، دید و منظر، ساختمان‌های مجاور، پوشش گیاهی و محدودیت‌های قانونی بررسی شوند. سپس نتایج این مطالعات می‌تواند روی فرم، جانمایی، بازشوها و حتی انتخاب متریال اثر بگذارد.

اصطلاحترجمه فارسیکاربرد
Site Analysisتحلیل سایتبررسی شرایط زمین قبل از طراحی
Site Planningطراحی سایتسازمان‌دهی ساختمان و محوطه
Site Contextزمینه سایتشرایط پیرامونی زمین
Topographyتوپوگرافیویژگی‌های ارتفاعی و شیب زمین
Slopeشیباختلاف ارتفاع زمین
Contour Lineخط ترازخط هم‌ارتفاع در نقشه
Orientationجهت‌گیرینحوه قرارگیری ساختمان نسبت به جهت‌ها
Solar Orientationجهت‌گیری خورشیدیرابطه ساختمان با تابش
Sun Pathمسیر خورشیدمسیر حرکت خورشید در آسمان
Prevailing Windباد غالبجهت معمول جریان باد
Viewدید / منظرمنظره قابل مشاهده از پروژه
View Corridorکریدور دیدمسیر یا محدوده حفظ‌شده دید
Accessدسترسیمسیر ورود به سایت
Vehicular Accessدسترسی خودرومسیر ورود خودرو
Pedestrian Accessدسترسی پیادهمسیر ورود عابر
Entranceورودیمحل ورود
Setbackعقب‌نشستگیفاصله بنا از مرز زمین
Property Lineخط مالکیتمرز قانونی ملک
Boundaryمرزمحدوده سایت
Hardscapeمحوطه سختسطوح سنگ، بتن، آجر و مشابه
Softscapeمحوطه نرمگیاهان، چمن و پوشش سبز
Landscapeمحوطه‌سازی / منظرطراحی فضای بیرونی
Courtyardحیاط مرکزیفضای باز محصور
Plazaمیدان / فضای باز شهریفضای باز عمومی یا نیمه‌عمومی
Terraceتراسفضای باز متصل به ساختمان
Patioپاسیو / فضای نشیمن بازفضای باز نشیمن
Deckسکوی فضای بازسطح ساخته‌شده برای استفاده بیرونی
Pergolaپرگولاسازه سایه‌انداز مشبک
Canopyسایبانپوشش محافظ بالای فضا
Retaining Wallدیوار حائلدیوار نگهدارنده خاک
Drainageزهکشیهدایت آب
Stormwaterآب باران سطحیرواناب ناشی از بارندگی

در طراحی محوطه، تفاوت Hardscape و Softscape بسیار کاربردی است. سنگفرش، بتن، دیوار، پله، مسیر و کف‌سازی در گروه Hardscape قرار می‌گیرند، در حالی که درخت، درختچه، چمن و سایر پوشش‌های گیاهی Softscape محسوب می‌شوند. ترکیب این دو گروه است که ساختار اصلی Landscape Design را شکل می‌دهد.

واژه‌ نامه تخصصی معماری و طراحی داخلی به انگلیسی

اصطلاحات تخصصی نما و پوسته ساختمان

نما یکی از مهم‌ترین بخش‌های زبان معماری است. در زبان انگلیسی، واژه Façade یا Facade برای نمای ساختمان بسیار رایج است. اما نما فقط یک سطح تزئینی نیست. پوسته ساختمان می‌تواند در کنترل نور، حرارت، باران، تهویه، دید، هویت بصری و ارتباط ساختمان با شهر نقش داشته باشد.

اصطلاح Building Envelope نیز اهمیت زیادی دارد. این اصطلاح به مجموعه عناصر جداکننده فضای داخلی ساختمان از محیط بیرون اشاره می‌کند؛ یعنی سیستم کلی پوسته که می‌تواند شامل دیوار خارجی، سقف، پنجره، در و سایر لایه‌های مرتبط باشد.

اصطلاح انگلیسیفارسیتوضیح
Façade / Facadeنماسطح خارجی ساختمان
Front Elevationنمای اصلینمای روبه‌روی ساختمان
Rear Elevationنمای پشتنمای پشتی
Side Elevationنمای جانبینمای کناری
Building Envelopeپوسته ساختمانمرز فیزیکی میان داخل و خارج
Claddingپوشش نمالایه پوشاننده سطح خارجی
Curtain Wallدیوار پرده‌ایسیستم نمای سبک، معمولاً شیشه‌ای
Rainscreenنمای باران‌پوشسیستم پوششی با فضای تهویه پشت نما
Storefrontنمای ویترینیسیستم شیشه‌ای تجاری
Fenestrationپنجره‌بندیسازمان‌دهی پنجره‌ها و بازشوها
Openingبازشومحل خالی برای در یا پنجره
Window Bayدهانه پنجرهبخش مربوط به پنجره
Recessفرورفتگیعقب‌نشستگی سطح
Projectionپیش‌آمدگیبیرون‌زدگی از سطح
Revealشیار / فرورفتگی اتصالفاصله یا شیار معماری در محل اتصال
Parapetجان‌پناهدیوار کوتاه در لبه بام یا تراس
Corniceقرنیز فوقانی / تاج نماعنصر افقی در بالای نما
Soffitزیرسطحسطح زیرین عنصر معماری
Fasciaپیشانیسطح عمودی لبه بام یا سقف
Canopyسایبانپوشش بیرون‌زده
Brise-Soleilآفتاب‌شکنعنصر کنترل تابش
Sunshadeسایه‌بانعنصر کاهش تابش
Louversلوورتیغه‌های کنترل نور و دید
Screenمشبک / پوستهعنصر فیلترکننده دید و نور
Mullionوادار عمودیعضو عمودی در سیستم پنجره
Transomوادار افقیعضو افقی در پنجره
Spandrelقسمت غیرشفاف نمابخش بین طبقات در نمای شیشه‌ای
Glazingشیشه‌کاریاستفاده از شیشه در پوسته
Double Glazingشیشه دوجدارهدو لایه شیشه با فضای میانی
Triple Glazingشیشه سه‌جدارهسه لایه شیشه
Thermal Breakشکست حرارتیلایه جداکننده برای کاهش انتقال حرارت

در طراحی معاصر، Façade Design معمولاً حاصل ترکیب چند تصمیم است: تناسب بازشوها، جنس پوسته، عمق سایه‌اندازها، ریتم، رنگ، بافت و رابطه نما با عملکرد داخلی. بنابراین وقتی در یک پروژه عبارت Facade Study را می‌بینید، لزوماً منظور فقط انتخاب رنگ نما نیست؛ ممکن است مطالعه کامل سازمان پوسته ساختمان باشد.

اصطلاحات سازه و عناصر ساختمانی که معمار باید بشناسد

هرچند طراحی سازه تخصص مستقلی است، اما معمار و طراح داخلی در تمام مراحل پروژه با واژگان سازه‌ای روبه‌رو می‌شوند. حتی برای طراحی یک فضای داخلی ساده، شناخت تفاوت میان Beam، Column، Slab، Load-Bearing Wall، Partition Wall و سایر عناصر اهمیت دارد.

اصطلاحمعادل فارسیتوضیح
Structureسازهسیستم باربر ساختمان
Structural Systemسیستم سازه‌ایمجموعه عناصر باربر
Columnستونعضو قائم باربر
Beamتیرعضو افقی باربر
Slabدالصفحه سازه‌ای افقی
Foundationپی / فونداسیونانتقال بار به زمین
Footingشالودهبخش زیرین انتقال بار
Load-Bearing Wallدیوار باربردیواری که بار سازه‌ای تحمل می‌کند
Shear Wallدیوار برشیدیوار مقاوم در برابر نیروهای جانبی
Partition Wallدیوار جداکنندهدیوار غیر باربر برای تقسیم فضا
Frameقابسیستم متشکل از تیر و ستون
Trussخرپاسیستم مثلثی باربر
Joistتیرچهعضو فرعی کف یا سقف
Girderشاه‌تیرتیر اصلی
Roof Structureسازه بامسیستم باربر بام
Reinforced Concreteبتن مسلحبتن تقویت‌شده با فولاد
Steel Structureسازه فولادیسازه متکی بر اعضای فولادی
Masonryبناییساخت با آجر، بلوک و مصالح مشابه
Concreteبتنماده ساختمانی پایه
Precast Concreteبتن پیش‌ساختهقطعات بتنی تولیدشده خارج از محل
Cast-in-Placeبتن درجابتن اجراشده در محل پروژه
Structural Gridشبکه سازه‌ایشبکه محورهای سازمان‌دهنده سازه
Spanدهانهفاصله میان تکیه‌گاه‌ها
Cantileverطرهعضو بیرون‌زده با تکیه‌گاه یک‌طرفه
Loadبارنیروی وارد بر سازه
Dead Loadبار مردهوزن ثابت اجزای ساختمان
Live Loadبار زندهبار ناشی از استفاده و اشخاص
Seismic Loadبار لرزه‌اینیروهای ناشی از زلزله

یکی از اشتباهات رایج در پروژه‌های داخلی این است که طراح بدون شناخت سازه، جای دیوار یا ستون را در مدل تغییر دهد. برای مثال، Load-Bearing Wall با Partition Wall یکسان نیست. اولی بخشی از سیستم باربر ساختمان است و حذف یا تغییر آن می‌تواند موضوعی سازه‌ای باشد؛ دومی معمولاً برای تقسیم فضا استفاده می‌شود.

اصطلاحات درها، پنجره‌ها، بازشوها و عناصر معماری

درها و پنجره‌ها فقط عناصر کاربردی نیستند؛ آنها بخش مهمی از زبان معماری هستند و در نقشه‌های اجرایی با واژگان تخصصی متعددی توصیف می‌شوند.

اصطلاحفارسیکاربرد
Doorدرعنصر ورود و ارتباط فضا
Door Leafلنگه دربخش بازشونده در
Door Frameچارچوب درقاب پیرامون در
Door Jambقائم چارچوببخش عمودی قاب
Door Headسردربخش بالایی قاب
Thresholdآستانهبخش پایینی ورودی
Sliding Doorدر کشوییدر با حرکت افقی
Swing Doorدر لولاییدر با حرکت چرخشی
Pivot Doorدر پیوتدر با محور چرخش خاص
Pocket Doorدر توکار کشوییدر داخل دیوار جمع می‌شود
Bi-fold Doorدر دوفولدیدر با لنگه‌های تاشو
Windowپنجرهبازشوی نور و تهویه
Casement Windowپنجره لولاییپنجره بازشونده با لولا
Sliding Windowپنجره کشوییپنجره با حرکت افقی
Fixed Windowپنجره ثابتبدون بازشو
Skylightنورگیر سقفیبازشو یا پنجره در سقف
Clerestoryپنجره مرتفعپنجره بالای دیوار
Curtain Wallنمای پرده‌ایسیستم سبک شیشه‌ای
Frameقابچارچوب نگهدارنده
Sillلبه زیرین پنجرهبخش پایین بازشو
Lintelنعل درگاهعضو بالای بازشو
Glazingشیشه‌کاریسیستم شیشه
Glass Panelپنل شیشه‌ایصفحه شیشه‌ای
Frosted Glassشیشه ماتشیشه با عبور نور و کاهش دید
Low-E Glassشیشه کم‌گسیلشیشه با عملکرد حرارتی بهتر

در طراحی داخلی، انتخاب نوع در می‌تواند مستقیماً روی فضای مفید اثر بگذارد. مثلاً Pocket Door در فضاهای کوچک می‌تواند سطح اشغال‌شده توسط بازشدن لنگه در را حذف کند. از طرف دیگر، Pivot Door بیشتر یک انتخاب معماری و بصری است و معمولاً برای ایجاد ورودی شاخص استفاده می‌شود.

واژه‌ نامه تخصصی معماری و طراحی داخلی به انگلیسی

واژه‌ های تخصصی طراحی داخلی و سازمان‌دهی فضا

طراحی داخلی فقط انتخاب رنگ و مبلمان نیست. بخش بزرگی از آن به Space Planning، عملکرد، حرکت، مقیاس، تناسب، دسترسی و تجربه کاربر مربوط می‌شود.

Space Planning فرآیند تحلیل و سازمان‌دهی فضای داخلی است؛ یعنی مشخص کردن اینکه هر فعالیت کجا اتفاق بیفتد، فضاها چه ارتباطی با یکدیگر داشته باشند، مسیر حرکت چگونه باشد و مبلمان و تجهیزات در چه موقعیتی قرار گیرند. منابع تخصصی طراحی داخلی نیز Space Planning را بر اساس عملکرد، مسیرهای حرکت، ابعاد مبلمان، فاصله‌های لازم و نحوه استفاده از فضا توضیح می‌دهند.

اصطلاح انگلیسیمعادل فارسی
Interior Designطراحی داخلی
Interior Architectureمعماری داخلی
Space Planningبرنامه‌ریزی فضایی
Space Planپلان فضایی
Layoutچیدمان
Furniture Layoutچیدمان مبلمان
Zoningمنطقه‌بندی فضایی
Spatial Organizationسازمان‌دهی فضایی
Circulationسیرکولاسیون
Circulation Pathمسیر حرکت
Adjacencyمجاورت فضایی
Privacyحریم خصوصی
Public Zoneمحدوده عمومی
Private Zoneمحدوده خصوصی
Semi-Privateنیمه‌خصوصی
Service Zoneمحدوده خدماتی
Work Zoneمحدوده کاری
Focal Pointنقطه کانونی
Visual Axisمحور دید
Sightlineخط دید
Negative Spaceفضای منفی
Open Planپلان باز
Open-Conceptمفهوم فضای باز و یکپارچه
Flexible Spaceفضای انعطاف‌پذیر
Multifunctional Spaceفضای چندمنظوره
Transition Spaceفضای انتقالی
Buffer Zoneفضای حائل
Threshold Spaceفضای آستانه‌ای
Wayfindingمسیریابی
Accessibilityدسترس‌پذیری
Ergonomicsارگونومی
Anthropometricsانسان‌سنجی
User Experienceتجربه کاربر
Occupancyظرفیت استفاده
Densityتراکم استفاده

Ergonomics و Anthropometrics چه تفاوتی دارند؟

Anthropometrics بیشتر به اندازه‌گیری ابعاد بدن انسان و داده‌های مربوط به آن اشاره دارد. مثلاً ارتفاع متوسط بدن، دامنه دسترسی یا ابعاد بدن در حالت نشسته.

اما Ergonomics یک مفهوم گسترده‌تر است و به طراحی محیط، محصول یا سیستم بر اساس توانایی‌ها و محدودیت‌های انسان مربوط می‌شود.

مثلاً وقتی ارتفاع میز، عمق صندلی، فاصله بین کابینت‌ها و محل قرارگیری تجهیزات را طوری طراحی می‌کنیم که استفاده طولانی‌مدت راحت‌تر باشد، با مفهوم Ergonomics سروکار داریم.

اصطلاحات مبلمان، کابینت و جزئیات داخلی

یکی از مهم‌ترین گروه‌های واژگان طراحی داخلی، اصطلاحات مربوط به مبلمان و ساخت اجزای داخلی است. در پروژه‌های حرفه‌ای، تفاوت میان یک مبلمان آماده و یک عنصر ساخته‌شده برای پروژه اهمیت دارد.

اصطلاحمعادل فارسیتوضیح
Furnitureمبلمانمجموعه وسایل قابل استفاده در فضا
Loose Furnitureمبلمان متحرکمبلمان قابل جابه‌جایی
Built-in Furnitureمبلمان توکاربخشی از معماری فضا
Custom Furnitureمبلمان سفارشیطراحی‌شده برای پروژه
Upholsteryروکش و رویه‌کوبیپوشش پارچه‌ای یا چرمی
Cabinetryکابینت‌سازیمجموعه کابینت‌ها
Cabinetکابینتفضای ذخیره‌سازی
Joineryنجاری ساختمانی / اتصالات چوبیساخت اجزای چوبی داخلی
Millworkمصنوعات چوبی سفارشیعناصر ساخته‌شده برای پروژه
Wardrobeکمد لباسفضای نگهداری لباس
Walk-in Closetکلوزتفضای مستقل لباس
Vanityمیز آرایش / روشویی کابینتیبسته به زمینه
Consoleکنسولمیز باریک دکوراتیو
Sideboardبوفهکمد یا میز ذخیره‌سازی
Credenzaکریدنزاکمد کم‌ارتفاع
Bookshelfکتابخانهمحل نگهداری کتاب
Shelvingقفسه‌بندیسیستم قفسه
Headboardتاج تختبخش پشت تخت
Benchنیمکتنشیمن بدون پشتی
Ottomanعثمانینشیمن کوچک، گاهی بدون پشتی
Armchairصندلی دسته‌دارصندلی تک‌نفره
Sectional Sofaمبل چندبخشیمبل ترکیبی
Coffee Tableمیز جلو مبلیمیز جلوی مبل
Side Tableمیز عسلیمیز کوچک کنار صندلی یا مبل
Dining Tableمیز غذاخوریمیز ناهارخوری
Worktop / Countertopصفحه کابینتسطح روی کابینت

Joinery و Millwork

این دو واژه از مواردی هستند که در پروژه‌های داخلی زیاد باعث ابهام می‌شوند.

Joinery معمولاً به ساخت و اتصال اجزای چوبی یا مصنوعات چوبی اشاره دارد، در حالی که Millwork در بسیاری از بازارهای انگلیسی‌زبان به عناصر چوبی سفارشی معماری داخلی مانند کابینت، پنل، کتابخانه و پوشش‌های چوبی گفته می‌شود. البته کاربرد این دو واژه در کشورها و دفاتر مختلف کاملاً یکسان نیست و باید Context پروژه را در نظر گرفت.

اصطلاحات متریال و Finishes در طراحی داخلی

وقتی یک طراح داخلی درباره یک فضا صحبت می‌کند، احتمالاً یکی از پرتکرارترین کلمات Finish است. Finish را نباید همیشه صرفاً «تمام‌شده» ترجمه کرد. در طراحی داخلی، Finish به لایه یا پوشش نهایی سطح مربوط می‌شود؛ برای مثال رنگ دیوار، سنگ کف، چوب، کاغذ دیواری یا پوشش خاص.

Material ماده یا مصالح است، درحالی‌که Finish بیشتر بر کیفیت و پوشش نهایی سطح تأکید دارد.

اصطلاحمعادل فارسی
Materialمتریال / مصالح
Finishپوشش نهایی
Finish Materialمتریال نهایی
Surface Finishپرداخت / پوشش سطح
Flooringکف‌پوش
Wall Finishپوشش دیوار
Ceiling Finishپوشش سقف
Stoneسنگ
Marbleمرمر
Travertineتراورتن
Graniteگرانیت
Limestoneسنگ آهک
Porcelain Tileسرامیک پرسلان
Ceramic Tileکاشی سرامیکی
Mosaicموزاییک
Terrazzoموزاییک‌سنگی / تراتزو
Concreteبتن
Exposed Concreteبتن اکسپوز
Microcementمیکروسمنت
Brickآجر
Woodچوب
Timberچوب ساختمانی
Veneerروکش چوب
Laminateلمینت
HPLلمینت فشرده
MDFام‌دی‌اف
Plywoodتخته چندلایی
Gypsum Boardگچ‌برگ
Plasterگچ / اندود
Stuccoاستاکو / اندود نما
Paintرنگ
Wallpaperکاغذ دیواری
Glassشیشه
Metalفلز
Brassبرنج
Copperمس
Stainless Steelفولاد ضدزنگ
Aluminiumآلومینیوم
Fabricپارچه
Leatherچرم
Acoustic Panelپنل آکوستیک
Feltنمد
Carpetفرش / موکت
Rugقالیچه

Texture، Pattern و Finish

سه اصطلاح Texture، Pattern و Finish نیز نباید با یکدیگر اشتباه شوند.

Texture به کیفیت بصری یا لمسی سطح اشاره دارد؛ مثلاً سطح زبر، مات، برجسته یا نرم.

Pattern الگوی تکرارشونده روی سطح است؛ مانند الگوی هندسی یک کاشی.

Finish کیفیت یا نوع نهایی سطح است؛ مانند Matte Finish، Gloss Finish، Satin Finish.

اصطلاحات رنگ و ترکیب‌بندی در طراحی داخلی

رنگ در طراحی داخلی فقط به اسم رنگ‌ها محدود نمی‌شود. در متون حرفه‌ای، واژگانی مانند Hue، Saturation، Value، Tone، Tint، Shade، Warm، Cool، Neutral برای توصیف دقیق‌تر رنگ استفاده می‌شوند.

اصطلاحفارسیمفهوم
Color Paletteپالت رنگیمجموعه رنگ‌های پروژه
Hueفامخانواده اصلی رنگ
Saturationاشباعشدت یا خلوص رنگ
Valueارزش نوریروشنایی یا تیرگی
Tintرنگ روشن‌شدهرنگ + سفید
Shadeرنگ تیره‌شدهرنگ + مشکی
Toneتون رنگرنگ تعدیل‌شده
Warm Colorرنگ گرممانند قرمز، نارنجی، زرد
Cool Colorرنگ سردمانند آبی و برخی سبزها
Neutral Colorرنگ خنثیسفید، خاکستری، بژ و مشابه
Monochromaticتک‌رنگاستفاده از یک خانواده رنگ
Complementaryمکملرنگ‌های روبه‌روی چرخه رنگ
Analogousمشابهرنگ‌های نزدیک در چرخه رنگ
Accent Colorرنگ تأکیدیرنگی برای ایجاد تمرکز
Contrastکنتراستاختلاف بصری
Tonalتونالمبتنی بر اختلاف روشنایی و تیرگی
Color Blockingبلوک‌بندی رنگیاستفاده از بخش‌های مشخص رنگی

واژه‌ نامه تخصصی معماری و طراحی داخلی به انگلیسی

اصطلاحات نورپردازی معماری و طراحی داخلی

نورپردازی یکی از حوزه‌هایی است که واژگان انگلیسی آن تقریباً در تمام پروژه‌های حرفه‌ای استفاده می‌شود. طراح باید بتواند تفاوت میان نور عمومی، نور کاری، نور تأکیدی و نور دکوراتیو را تشخیص دهد.

اصطلاحمعادل فارسی
Lighting Designطراحی نور
Natural Lightنور طبیعی
Artificial Lightنور مصنوعی
Ambient Lightingنور عمومی / محیطی
Task Lightingنور کاری
Accent Lightingنور تأکیدی
Decorative Lightingنور دکوراتیو
General Lightingنور عمومی
Direct Lightingنور مستقیم
Indirect Lightingنور غیرمستقیم
Diffused Lightنور پخش‌شده
Wall Washerنورشوی دیوار
Spotlightنور نقطه‌ای
Downlightچراغ رو به پایین
Uplightنور رو به بالا
Cove Lightingنور مخفی در شیار
Linear Lightingنور خطی
Pendant Lightچراغ آویز
Chandelierلوستر
Sconceچراغ دیواری
Recessed Lightچراغ توکار
Track Lightچراغ ریلی
LED Stripنوار LED
Color Temperatureدمای رنگ
Warm Whiteسفید گرم
Cool Whiteسفید سرد
Daylightنور روز
Lumenلومن
Luxلوکس
Glareخیرگی
Shadowسایه
Lighting Fixtureچراغ / تجهیز روشنایی

Ambient، Task و Accent Lighting

یک فضای حرفه‌ای معمولاً فقط یک منبع نور ندارد.

Ambient Lighting روشنایی پایه فضا را فراهم می‌کند.

Task Lighting برای فعالیت مشخص است؛ مثلاً نور روی میز کار یا صفحه کابینت.

Accent Lighting برای برجسته کردن یک عنصر است؛ مثلاً اثر هنری، بافت دیوار، مجسمه یا بخشی از نما.

ترکیب این سه نوع نور می‌تواند فضای داخلی را بسیار خواناتر و کنترل‌شده‌تر کند.

 

اصطلاحات سقف، دیوار و کف در طراحی داخلی

در طراحی داخلی، سطوح اصلی فضا یعنی کف، دیوار و سقف، هرکدام واژگان تخصصی خود را دارند.

اصطلاحفارسی
Floorکف
Flooringکف‌سازی / کف‌پوش
Floor Finishپوشش نهایی کف
Subfloorکف زیرین
Screedملات / لایه زیرسازی کف
Skirting Boardقرنیز
Baseboardقرنیز
Wallدیوار
Feature Wallدیوار شاخص
Accent Wallدیوار تأکیدی
Partitionپارتیشن
Drywallدیوار خشک
Gypsum Boardگچ‌برگ
Wall Panelپنل دیواری
Wainscotingپوشش پایین دیوار
Claddingپوشش دیوار
Ceilingسقف
False Ceilingسقف کاذب
Suspended Ceilingسقف معلق
Drop Ceilingسقف کاذب پایین‌آمده
Coffered Ceilingسقف قاب‌بندی‌شده
Tray Ceilingسقف قاب‌دار فرورفته
Exposed Ceilingسقف اکسپوز
Ceiling Voidفضای خالی سقف
Bulkheadباکس یا افت سقف
Corniceابزار بالای دیوار
Coveگوشه یا شیار منحنی

اصطلاحات سرویس، آشپزخانه و فضاهای کاربردی

طراحی داخلی خانه بدون شناخت واژگان آشپزخانه، سرویس بهداشتی و فضاهای خدماتی کامل نیست.

اصطلاحفارسی
Kitchen Islandجزیره آشپزخانه
Peninsulaشبه‌جزیره آشپزخانه
Countertopصفحه کابینت
Backsplashبین‌کابینتی
Cabinetکابینت
Base Cabinetکابینت زمینی
Wall Cabinetکابینت دیواری
Tall Cabinetکابینت بلند
Pantryانباری مواد غذایی
Sinkسینک
Faucetشیر آب
Tapشیر آب
Rangeاجاق
Cooktopصفحه اجاق
Ovenفر
Hood / Range Hoodهود
Dishwasherماشین ظرفشویی
Bathroomحمام / سرویس
Powder Roomسرویس مهمان
Vanityکابینت روشویی
Washbasinروشویی
Showerدوش
Walk-in Showerدوش بدون کابین بسته
Bathtubوان
Toiletتوالت
Bidetبیده
Shower Nicheطاقچه داخل دوش
Medicine Cabinetکابینت دارویی
Utility Roomاتاق خدمات
Laundry Roomرختشویی
Mudroomفضای ورودی خدماتی

اصطلاحات ارائه معماری، رندر و تصاویر پروژه

معماری امروز بدون ارائه تصویری قابل تصور نیست. بسیاری از پروژه‌ها با 3D Model، Rendering، Visualization، Diagram، Collage و Mood Board ارائه می‌شوند.

اصطلاحمعادل فارسی
3D Modelمدل سه‌بعدی
BIM Modelمدل اطلاعات ساختمان
Renderingرندر
Architectural Visualizationتصویرسازی معماری
Photorealistic Renderingرندر فوتورئال
Real-Time Renderingرندر بلادرنگ
Walkthroughارائه حرکتی
Flythroughحرکت دوربین در فضا
Animationانیمیشن
Camera Angleزاویه دوربین
Perspective Viewنمای پرسپکتیو
Aerial Viewنمای هوایی
Bird’s-Eye Viewنمای پرنده
Interior Renderرندر داخلی
Exterior Renderرندر خارجی
Material Studyمطالعه متریال
Lighting Studyمطالعه نور
Massing Modelمدل حجمی
Physical Modelماکت فیزیکی
Site Modelماکت سایت
Mood Boardمودبرد
Material Boardبرد متریال
Concept Boardبرد کانسپت
Presentation Boardشیت ارائه
Architectural Collageکلاژ معماری
Diagramدیاگرام
Exploded Viewنمای انفجاری
Cutawayنمای برش‌خورده
Photomontageفتومونتاژ

Mood Board و Material Board

Mood Board بیشتر برای انتقال حس، فضا، سبک، رنگ و شخصیت پروژه استفاده می‌شود و می‌تواند شامل تصاویر، رنگ‌ها، متریال، مبلمان و نمونه‌های الهام باشد.

اما Material Board تمرکز مشخص‌تری روی مصالح و Finishهای انتخاب‌شده دارد. برای یک پروژه داخلی می‌توان در Material Board نمونه چوب، سنگ، فلز، پارچه، رنگ و سایر پوشش‌های اصلی را کنار یکدیگر قرار داد.

واژه‌ نامه تخصصی معماری و طراحی داخلی به انگلیسی

اصطلاحات سبک‌های معماری و طراحی داخلی

شناخت سبک‌ها برای جست‌وجوی منابع انگلیسی بسیار مهم است. البته سبک معماری یک برچسب ساده نیست و هر سبک مجموعه‌ای از ویژگی‌های تاریخی، فرهنگی، سازه‌ای و زیبایی‌شناختی دارد.

English Termمعادل فارسی
Modern Architectureمعماری مدرن
Modernismمدرنیسم
Contemporary Architectureمعماری معاصر
Minimalismمینیمالیسم
Brutalismبروتالیسم
Industrial Styleسبک صنعتی
Scandinavian Designطراحی اسکاندیناوی
Japandiژاپندی
Mid-Century Modernمدرن اواسط قرن
Art Decoآرت دکو
Art Nouveauآرت نوو
Classical Architectureمعماری کلاسیک
Neoclassicalنئوکلاسیک
Gothicگوتیک
Renaissanceرنسانس
Baroqueباروک
Vernacular Architectureمعماری بومی
Traditional Architectureمعماری سنتی
Mediterranean Styleسبک مدیترانه‌ای
Colonial Styleسبک استعماری
Eclectic Designطراحی التقاطی
Transitional Styleسبک انتقالی
Rustic Styleسبک روستیک
Farmhouse Styleسبک فارم‌هاوس
Bohemian / Bohoبوهمین
Coastal Styleسبک ساحلی
Biophilic Designطراحی زیست‌دوست
Sustainable Designطراحی پایدار
Parametric Designطراحی پارامتریک
Organic Architectureمعماری ارگانیک

Modern با Contemporary فرق دارد

این دو واژه یکی از رایج‌ترین اشتباهات در ترجمه معماری هستند.

Modern Architecture معمولاً به یک جنبش و رویکرد تاریخی مشخص در معماری اشاره دارد که در قرن بیستم شکل گرفت و ویژگی‌های مشخصی در ارتباط با عملکرد، فرم، تکنولوژی و مصالح داشت.

اما Contemporary Architecture به معماری معاصر یا معماری زمان حاضر اشاره دارد و لزوماً به Modernism تاریخی محدود نیست.

بنابراین هر ساختمان Contemporary الزاماً Modern به معنای تاریخی کلمه نیست.

اصطلاحات معماری پایدار و طراحی سبز

با افزایش توجه به مصرف انرژی، کیفیت محیط داخلی و اثرات زیست‌محیطی ساختمان، اصطلاحات پایداری به بخش مهمی از زبان معماری تبدیل شده‌اند.

اصطلاحمعادل فارسی
Sustainable Architectureمعماری پایدار
Sustainable Designطراحی پایدار
Green Buildingساختمان سبز
Energy Efficiencyبهره‌وری انرژی
Passive Designطراحی غیرفعال
Passive Solar Designطراحی خورشیدی غیرفعال
Solar Gainکسب حرارت خورشیدی
Thermal Massجرم حرارتی
Insulationعایق‌کاری
Thermal Insulationعایق حرارتی
Natural Ventilationتهویه طبیعی
Cross Ventilationتهویه متقاطع
Daylightingتأمین نور روز
Shadingسایه‌اندازی
Solar Shadingکنترل تابش خورشید
Green Roofبام سبز
Green Wallدیوار سبز
Living Wallدیوار زنده
Rainwater Harvestingجمع‌آوری آب باران
Greywaterآب خاکستری
Renewable Energyانرژی تجدیدپذیر
Solar Panelپنل خورشیدی
Photovoltaicفتوولتائیک
Embodied Carbonکربن نهفته
Operational Carbonکربن عملیاتی
Life Cycle Assessmentارزیابی چرخه عمر
Low-Impact Materialsمصالح کم‌اثر
Recycled Materialماده بازیافتی
Biophilic Designطراحی زیست‌دوست

اصطلاحات آکوستیک در معماری و طراحی داخلی

آکوستیک در فضاهای مسکونی، اداری، تجاری، آموزشی و به‌خصوص سالن‌ها اهمیت زیادی دارد. اصطلاحاتی مانند Sound Absorption، Sound Insulation، Reverberation و Acoustic Treatment در پروژه‌های حرفه‌ای بسیار کاربردی هستند.

اصطلاحفارسی
Acousticsآکوستیک
Architectural Acousticsآکوستیک معماری
Sound Absorptionجذب صدا
Sound Insulationعایق صوتی
Sound Transmissionانتقال صدا
Reverberationبازآوایی
Reverberation Timeزمان بازآوایی
Echoپژواک
Acoustic Panelپنل آکوستیک
Acoustic Ceilingسقف آکوستیک
Acoustic Treatmentاصلاح آکوستیکی
Soundproofingعایق‌کاری صوتی
Noise Controlکنترل نویز
Impact Noiseصدای کوبه‌ای
Airborne Noiseصدای هوابرد
STCشاخص انتقال صوت
NRCضریب کاهش نویز

اصطلاحات اجرایی و مدارک ساخت

طراح زمانی که از مرحله ایده وارد مرحله اجرا می‌شود، با زبان متفاوتی روبه‌رو خواهد شد. Specification، Schedule، Detail، Shop Drawing، Submittal، Material Sample، As-Built Drawing و Site Inspection از جمله اصطلاحاتی هستند که در همکاری میان طراح، پیمانکار و کارفرما بسیار کاربرد دارند.

اصطلاحمعادل فارسی
Specificationمشخصات فنی
Technical Specificationمشخصات فنی اجرایی
Material Specificationمشخصات متریال
Finish Scheduleجدول نازک‌کاری / فینیش
Door Scheduleجدول درها
Window Scheduleجدول پنجره‌ها
Room Scheduleجدول فضاها
Equipment Scheduleجدول تجهیزات
Shop Drawingنقشه کارگاهی
As-Built Drawingنقشه چون‌ساخت
Construction Documentمدرک اجرایی
Tender Documentمدارک مناقصه
Bill of Quantitiesفهرست مقادیر
Quantity Takeoffمتره
Cost Estimateبرآورد هزینه
Cost Planبرنامه هزینه
Budgetبودجه
Procurementتأمین / خرید
Submittalمدرک ارائه‌شده برای تأیید
Material Sampleنمونه متریال
Mock-upنمونه اجرایی
Site Inspectionبازرسی کارگاه
Site Visitبازدید سایت
Contractorپیمانکار
Subcontractorپیمانکار جزء
Consultantمشاور
Clientکارفرما
Supplierتأمین‌کننده
Project Managerمدیر پروژه
Construction Managerمدیر ساخت

در پروژه‌های حرفه‌ای، Specification اهمیت بسیار زیادی دارد. یک طراح نباید فقط بگوید «سنگ روشن» یا «چوب طبیعی». مشخصات حرفه‌ای باید تا حد لازم ویژگی متریال، نوع، ضخامت، پرداخت سطح، روش اجرا یا استانداردهای مربوط را مشخص کند. جزئیات دقیق بسته به نوع پروژه و قرارداد متفاوت است.

اصطلاحات مدیریت پروژه معماری

معماری در دنیای واقعی فقط طراحی نیست. پروژه باید زمان‌بندی، بودجه، هماهنگی تیم، تصمیم‌گیری و کنترل کیفیت داشته باشد.

راهنمای RIBA Plan of Work نیز پروژه را در قالب مراحل و فعالیت‌های مشخص بررسی می‌کند و اصطلاحاتی مانند Project Brief، Cost Plan، Design Review، Project Strategy و Aftercare را در فرآیند حرفه‌ای پروژه به کار می‌برد. (RIBA)

اصطلاحمعادل فارسی
Project Managementمدیریت پروژه
Project Briefشرح پروژه
Scopeمحدوده پروژه
Scope of Workمحدوده خدمات
Deliverableخروجی پروژه
Milestoneنقطه عطف
Timelineخط زمانی
Scheduleبرنامه زمان‌بندی
Deadlineمهلت
Workflowگردش کار
Coordinationهماهنگی
Design Coordinationهماهنگی طراحی
Consultant Coordinationهماهنگی مشاوران
Design Reviewبررسی طراحی
Client Reviewبررسی توسط کارفرما
Approvalتأیید
Revisionاصلاح
Change Orderدستور تغییر
Variationتغییر در کار
Budgetبودجه
Cost Controlکنترل هزینه
Value Engineeringمهندسی ارزش
Risk Assessmentارزیابی ریسک
Quality Controlکنترل کیفیت
Quality Assuranceتضمین کیفیت
Handoverتحویل پروژه
Aftercareخدمات پس از بهره‌برداری
Post-Occupancy Evaluationارزیابی پس از بهره‌برداری

اصطلاحات بسیار مهمی که در جلسات معماری باید بلد باشید

اگر بخواهیم این واژه‌ نامه را از حالت «فهرست لغات» به یک ابزار کاربردی تبدیل کنیم، بهتر است بدانیم کدام واژه‌ها در مکالمات حرفه‌ای بیشتر به کار می‌روند.

فرض کنید در یک جلسه معماری کارفرما درباره تغییرات پروژه صحبت می‌کند. ممکن است معمار بگوید:

We need to revise the layout.

یعنی باید چیدمان را اصلاح کنیم.

یا:

The current circulation is not efficient.

یعنی مسیرهای حرکتی فعلی کارآمد نیستند.

یا:

Let’s test another massing option.

یعنی یک گزینه دیگر برای حجم‌پردازی را بررسی کنیم.

یا:

The façade needs more depth.

یعنی نما به عمق و لایه‌مندی بیشتری نیاز دارد.

یا:

We need a stronger focal point.

یعنی فضای پروژه به یک نقطه کانونی قوی‌تر نیاز دارد.

این جمله‌ها نشان می‌دهند که دانستن ترجمه فارسی به‌تنهایی کافی نیست. باید بدانیم هر واژه در چه موقعیتی استفاده می‌شود.

مجموعه واژه‌ های بسیار پرکاربرد در مکالمه حرفه‌ای

Englishمفهوم کاربردی فارسی
Let’s revise the plan.پلان را اصلاح کنیم.
Let’s review the layout.چیدمان را بررسی کنیم.
We need more natural light.به نور طبیعی بیشتری نیاز داریم.
The circulation is too narrow.مسیر حرکت بیش از حد باریک است.
This should be the focal point.این باید نقطه کانونی باشد.
The proportions feel wrong.تناسبات مناسب به نظر نمی‌رسند.
The façade needs more depth.نما به عمق بیشتری نیاز دارد.
Let’s simplify the massing.حجم‌پردازی را ساده‌تر کنیم.
We need a stronger concept.به کانسپت قوی‌تری نیاز داریم.
Check the material palette.پالت متریال را بررسی کن.
Let’s create a mood board.یک مودبرد ایجاد کنیم.
Check the finish schedule.جدول فینیش را بررسی کن.
This wall is load-bearing.این دیوار باربر است.
We need a section here.اینجا به یک مقطع نیاز داریم.
Show the interior elevation.نمای داخلی را نشان بده.
Check the ceiling plan.پلان سقف را بررسی کن.
We need a detail drawing.به نقشه دیتیل نیاز داریم.
Let’s coordinate with the structural engineer.با مهندس سازه هماهنگ کنیم.
Check the site conditions.شرایط سایت را بررسی کن.
Let’s review the material samples.نمونه‌های متریال را بررسی کنیم.

تفاوت چند اصطلاح معماری که معمولاً اشتباه گرفته می‌شوند

یکی از مهم‌ترین اهداف یک واژه‌ نامه تخصصی این است که فقط معنی لغت را نگوید، بلکه مرز بین واژه‌های مشابه را نیز روشن کند.

Plan، Layout و Drawing

Drawing واژه‌ای کلی برای نقشه یا ترسیم است.

Plan نوع مشخصی از نمایش یا نقشه است، مانند Floor Plan.

Layout بیشتر نحوه چیدمان و سازمان‌دهی عناصر را نشان می‌دهد.

پس یک Furniture Layout می‌تواند روی یک Floor Plan نمایش داده شود، اما این دو یکی نیستند.

Elevation و Facade

Elevation نوعی نمایش ترسیمی از یک وجه ساختمان است.

Façade خودِ نمای معماری یا سطح بیرونی ساختمان است.

بنابراین می‌توان گفت:

South Elevation

یعنی نقشه یا تصویر ترسیمی نمای جنوبی.

اما:

South Façade

بیشتر به خود نمای جنوبی ساختمان اشاره می‌کند.

Section و Detail

Section ساختمان را به صورت برش‌یافته نشان می‌دهد.

Detail یک بخش خاص را با مقیاس بزرگ‌تر و جزئیات بیشتر نشان می‌دهد.

مثلاً می‌توان یک Wall Section Detail داشت که نحوه اتصال لایه‌های دیوار، عایق، نما و سقف را با جزئیات نشان می‌دهد.

Concept و Style

Concept منطق یا ایده سازمان‌دهنده یک پروژه است.

Style به ویژگی‌های زیبایی‌شناختی و زبانی طراحی اشاره دارد.

یک پروژه می‌تواند Minimalist Style داشته باشد اما Concept آن مثلاً «ایجاد ارتباط میان فضای داخلی و باغ» باشد.

Material و Finish

Material خود ماده یا مصالح است.

Finish نوع پوشش یا کیفیت نهایی سطح است.

مثلاً:

Material: Wood
Finish: Natural Matte Finish

Texture و Pattern

Texture کیفیت سطح است.

Pattern الگوی روی سطح است.

یک سنگ می‌تواند Texture زبر داشته باشد اما Pattern بسیار ساده‌ای داشته باشد.

مهم‌ترین اختصارات معماری و طراحی داخلی

در منابع انگلیسی معماری، بسیاری از اصطلاحات به شکل اختصار نوشته می‌شوند. آشنایی با این اختصارات می‌تواند هنگام مطالعه نقشه‌ها و اسناد پروژه بسیار مفید باشد.

اختصارعبارت کاملمعنی
BIMBuilding Information Modelingمدل‌سازی اطلاعات ساختمان
CADComputer-Aided Designطراحی به کمک کامپیوتر
2DTwo-Dimensionalدوبعدی
3DThree-Dimensionalسه‌بعدی
RCPReflected Ceiling Planپلان سقف
FF&EFurniture, Fixtures & Equipmentمبلمان، تجهیزات و لوازم
MEPMechanical, Electrical & Plumbingتأسیسات مکانیکی، برقی و لوله‌کشی
HVACHeating, Ventilation & Air Conditioningگرمایش، تهویه و تهویه مطبوع
BOQBill of Quantitiesفهرست مقادیر
RFIRequest for Informationدرخواست اطلاعات
RFQRequest for Quotationدرخواست قیمت
IFCIssued for Constructionصادرشده برای اجرا
SDSchematic Designطراحی شماتیک
DDDesign Developmentتوسعه طراحی
CDConstruction Documentsمدارک اجرایی
VEValue Engineeringمهندسی ارزش
LODLevel of Development / Detailسطح توسعه / جزئیات مدل
LEEDLeadership in Energy and Environmental Designسیستم ارزیابی ساختمان سبز
U-valueThermal Transmittanceضریب انتقال حرارت
SHGCSolar Heat Gain Coefficientضریب کسب حرارت خورشیدی
STCSound Transmission Classشاخص انتقال صوت
NRCNoise Reduction Coefficientضریب کاهش نویز

واژه‌های تخصصی برای جست‌وجوی بهتر در منابع معماری انگلیسی

یکی از مزایای واقعی یادگیری این اصطلاحات، بهتر شدن توانایی جست‌وجو در اینترنت است. اگر فقط به فارسی جست‌وجو کنید، بخش بزرگی از منابع بین‌المللی را از دست می‌دهید.

مثلاً به جای جست‌وجوی:

«جزئیات اتصال نمای چوبی»

می‌توانید جست‌وجوی دقیق‌تری مانند:

Timber facade connection detail

انجام دهید.

برای یک فضای داخلی:

Modern living room interior detail

یا برای طراحی محوطه:

Residential landscape design courtyard

یا برای نور:

Indirect lighting detail interior

یا برای حجم:

Architectural massing study

جست‌وجوی انگلیسی به شما اجازه می‌دهد مستقیماً به دیتیل‌ها، پروژه‌های معماری، کاتالوگ‌ها، مشخصات فنی و منابع آموزشی بین‌المللی برسید.

چند الگوی جست‌وجوی کاربردی

هدفعبارت پیشنهادی برای جست‌وجو
دیتیل اجراییarchitectural construction detail
دیتیل نماfacade detail drawing
دیتیل پنجرهwindow head jamb sill detail
طراحی داخلیinterior architecture project
پلان داخلیinterior floor plan
چیدمان مبلمانfurniture layout plan
نورپردازیarchitectural lighting design
نور مخفیcove lighting detail
سقف کاذبreflected ceiling plan
دیتیل سنگstone cladding detail
نمای بتنexposed concrete facade detail
طراحی محوطهresidential landscape architecture
حجم‌پردازیarchitectural massing study
دیاگرام معماریarchitectural concept diagram
طراحی پایدارpassive design strategies architecture
آکوستیکinterior acoustic treatment
متریالarchitectural material palette
دیتیل چوبtimber wall detail
دیتیل داخلیinterior millwork detail
طراحی آشپزخانهkitchen cabinetry detail

چگونه واژگان تخصصی معماری را بهتر یاد بگیریم؟

حفظ کردن صدها کلمه به‌صورت جداگانه معمولاً روش مؤثری نیست. معماری یک زبان تصویری است و بهترین روش یادگیری واژگان آن این است که هر اصطلاح را همراه با تصویر، نقشه، کاربرد و جمله حرفه‌ای یاد بگیریم.

مثلاً اگر واژه Section را فقط به «مقطع» ترجمه کنیم، احتمالاً بعد از مدتی فراموش می‌شود. اما اگر همزمان یک مقطع واقعی ساختمان ببینیم، بفهمیم که در آن ارتفاع طبقات، کف‌ها، سقف، پله و ارتباط عمودی فضا دیده می‌شود و سپس جمله‌ای مانند “The section shows the relationship between the atrium and upper floors” بخوانیم، واژه در ذهن بسیار ماندگارتر می‌شود.

همین موضوع درباره Façade، Massing، Circulation، Focal Point، Threshold و Space Planning نیز صدق می‌کند.

روش مفید دیگر، دسته‌بندی لغات است. مثلاً به جای اینکه ۲۰۰ واژه را به‌صورت الفبایی حفظ کنیم، آنها را در گروه‌های «نقشه»، «سازه»، «نما»، «محوطه»، «طراحی داخلی»، «نور»، «متریال» و «اجرا» قرار دهیم. این روش باعث می‌شود مغز رابطه میان واژه‌ها را نیز درک کند.

واژه‌ نامه سریع معماری؛ ۵۰ اصطلاحی که بهتر است اول یاد بگیرید

اگر تازه وارد حوزه معماری یا طراحی داخلی شده‌اید، لازم نیست همه اصطلاحات این مقاله را یک‌باره حفظ کنید. این ۵۰ واژه پایه، نقطه شروع مناسبی هستند:

#Englishفارسی
1Architectureمعماری
2Architectمعمار
3Planپلان
4Floor Planپلان طبقه
5Site Planپلان سایت
6Elevationنما
7Sectionمقطع
8Detailدیتیل
9Facadeنما
10Conceptکانسپت
11Massingحجم‌پردازی
12Formفرم
13Spaceفضا
14Functionعملکرد
15Contextزمینه
16Siteسایت
17Circulationسیرکولاسیون
18Layoutچیدمان
19Space Planningبرنامه‌ریزی فضایی
20Zoningمنطقه‌بندی
21Scaleمقیاس
22Proportionتناسب
23Rhythmریتم
24Hierarchyسلسله‌مراتب
25Focal Pointنقطه کانونی
26Materialمتریال
27Finishپوشش نهایی
28Textureبافت
29Patternالگو
30Claddingپوشش نما
31Concreteبتن
32Steelفولاد
33Columnستون
34Beamتیر
35Slabدال
36Foundationفونداسیون
37Wallدیوار
38Windowپنجره
39Doorدر
40Ceilingسقف
41Flooringکف‌پوش
42Lightingنورپردازی
43Furnitureمبلمان
44Mood Boardمودبرد
45Renderingرندر
46Specificationمشخصات فنی
47Contractorپیمانکار
48Consultantمشاور
49Clientکارفرما
50Construction Drawingنقشه اجرایی

۵۰ اصطلاح تکمیلی برای طراحی داخلی حرفه‌ای

Englishفارسی
Interior Architectureمعماری داخلی
Interior Designطراحی داخلی
Space Planningبرنامه‌ریزی فضایی
Furniture Layoutچیدمان مبلمان
Ergonomicsارگونومی
Anthropometricsانسان‌سنجی
Accessibilityدسترس‌پذیری
Privacyحریم خصوصی
Wayfindingمسیریابی
Focal Pointنقطه کانونی
Sightlineخط دید
Negative Spaceفضای منفی
Built-inتوکار
Custom Furnitureمبلمان سفارشی
Joineryنجاری و اتصالات
Millworkمصنوعات چوبی سفارشی
Cabinetryکابینت‌سازی
Upholsteryرویه‌کوبی
Vanityروشویی / میز آرایش
Countertopصفحه کابینت
Backsplashبین‌کابینتی
Islandجزیره
Pantryپنتری
Walk-in Closetکلوزت
Powder Roomسرویس مهمان
Feature Wallدیوار شاخص
Accent Wallدیوار تأکیدی
Wall Panelپنل دیواری
Wainscotingپوشش پایین دیوار
False Ceilingسقف کاذب
Cove Lightingنور مخفی
Ambient Lightingنور عمومی
Task Lightingنور کاری
Accent Lightingنور تأکیدی
Pendantچراغ آویز
Sconceچراغ دیواری
Downlightچراغ رو به پایین
Spotlightنور نقطه‌ای
Mood Boardمودبرد
Material Boardبرد متریال
Finish Scheduleجدول نازک‌کاری
FF&Eمبلمان، تجهیزات و لوازم
Material Paletteپالت متریال
Color Paletteپالت رنگ
Textureبافت
Patternالگو
Matte Finishپرداخت مات
Gloss Finishپرداخت براق
Satin Finishپرداخت ساتن
Reflective Surfaceسطح بازتابنده

۵۰ اصطلاح معماری و اجرای ساختمان که برای کار حرفه‌ای ضروری‌اند

Englishفارسی
Building Envelopeپوسته ساختمان
Façadeنما
Claddingپوشش نما
Curtain Wallنمای پرده‌ای
Fenestrationپنجره‌بندی
Glazingشیشه‌کاری
Mullionوادار عمودی
Transomوادار افقی
Parapetجان‌پناه
Soffitزیرسطح
Corniceتاج نما
Revealشیار / فرورفتگی
Recessفرورفتگی
Projectionپیش‌آمدگی
Canopyسایبان
Louversلوور
Brise-Soleilآفتاب‌شکن
Columnستون
Beamتیر
Slabدال
Footingشالوده
Shear Wallدیوار برشی
Load-Bearing Wallدیوار باربر
Partition Wallدیوار جداکننده
Trussخرپا
Cantileverطره
Spanدهانه
Reinforced Concreteبتن مسلح
Precast Concreteبتن پیش‌ساخته
Cast-in-Placeبتن درجا
Masonryبنایی
Foundationپی
Insulationعایق
Thermal Breakشکست حرارتی
Waterproofingآب‌بندی
Drainageزهکشی
Expansion Jointدرز انبساط
Construction Jointدرز اجرایی
Specificationمشخصات فنی
Shop Drawingنقشه کارگاهی
As-Built Drawingنقشه چون‌ساخت
Mock-upنمونه اجرایی
Material Sampleنمونه متریال
Submittalمدرک تأیید
Site Inspectionبازرسی کارگاه
Handoverتحویل
Punch Listفهرست نواقص
Defectنقص اجرایی
Workmanshipکیفیت اجرا
Quality Controlکنترل کیفیت

یک نکته مهم درباره ترجمه اصطلاحات معماری

در زبان معماری، ترجمه کلمه‌به‌کلمه همیشه بهترین ترجمه نیست. بسیاری از اصطلاحات در محیط حرفه‌ای ایران با همان شکل انگلیسی یا شکل فارسی‌شده آن استفاده می‌شوند. برای مثال Facade را ممکن است «فاساد»، «نما» یا «پوسته نما» ببینید. Mood Board معمولاً به «مودبرد» گفته می‌شود و ترجمه تحت‌اللفظی آن کمتر استفاده می‌شود.

همین موضوع درباره Layout، Rendering، Concept، Detail، Site، Massing، Finish، Joinery و Millwork نیز صدق می‌کند.

بنابراین برای یک دانشجوی معماری یا طراح داخلی، هدف نباید فقط حفظ «معادل فارسی» باشد. بهتر است سه چیز همزمان یاد گرفته شود:

واژه انگلیسی + مفهوم تخصصی + کاربرد آن در پروژه

این روش باعث می‌شود وقتی یک مقاله، ویدئو، کاتالوگ یا دیتیل انگلیسی می‌بینید، بتوانید مفهوم را بدون وابستگی کامل به ترجمه درک کنید.

واژه‌ نامه تخصصی معماری و طراحی داخلی به انگلیسی

جمع‌بندی؛ واژه‌ نامه معماری فقط یک فهرست لغت نیست

تسلط بر واژگان تخصصی معماری و طراحی داخلی یکی از مهارت‌هایی است که به شکل مستقیم روی توانایی مطالعه، طراحی، ارائه و ارتباط حرفه‌ای اثر می‌گذارد. معماری یک حوزه بین‌رشته‌ای است و طراح در طول یک پروژه با معمار، مهندس سازه، تأسیسات، پیمانکار، تولیدکننده متریال، کارفرما، طراح نور، طراح منظر و بسیاری افراد دیگر ارتباط دارد. به همین دلیل زبان مشترک میان این افراد اهمیت زیادی پیدا می‌کند.

اگر فقط چند واژه عمومی مانند Plan، Elevation، Section و Facade را بدانیم، بخش ابتدایی زبان معماری را یاد گرفته‌ایم؛ اما برای ورود به فضای حرفه‌ای باید بتوانیم درباره Massing، Circulation، Spatial Organization، Material Palette، Finish Schedule، Construction Detail، Building Envelope، Coordination، Specification و Design Intent نیز صحبت کنیم.

در طراحی داخلی نیز یادگیری Space Planning، Ergonomics، Furniture Layout، Focal Point، Material Board، Mood Board، Joinery، Millwork، Lighting Design، Ambient Lighting، Task Lighting و Accent Lighting کمک می‌کند ارتباط میان ایده طراحی و اجرای واقعی آن بهتر فهمیده شود.

نکته مهم این است که این واژه‌ها را نباید جدا از تصویر و پروژه یاد گرفت. وقتی Section را همراه با یک مقطع واقعی، Facade را همراه با یک نمای معماری، Massing را همراه با مدل حجمی و Space Planning را همراه با پلان مبلمان بررسی کنید، ارتباط میان واژه و مفهوم بسیار سریع‌تر شکل می‌گیرد.

در نهایت، یک واژه‌نامه خوب معماری باید مثل یک ابزار مرجع عمل کند؛ یعنی بتوانید هنگام خواندن مقاله، مشاهده نقشه، کار با نرم‌افزار، صحبت با کارفرما یا جست‌وجوی منابع خارجی به آن برگردید و سریع مفهوم اصطلاح را پیدا کنید. منابع تخصصی معماری نیز معمولاً واژه‌ها را دقیقاً در همین زمینه و بر اساس کاربردشان در طراحی، ساخت و مدیریت پروژه تعریف می‌کنند. برای نمونه، راهنماهای حرفه‌ای RIBA و Design Council مجموعه‌ای از واژگان مربوط به فرآیند طراحی، Brief، Cost Plan، مدارک پروژه و طراحی ساختمان ارائه می‌کنند.

به همین دلیل، اگر قصد دارید در معماری یا طراحی داخلی منابع انگلیسی بیشتری بخوانید، بهتر است از حفظ کردن تصادفی لغات فاصله بگیرید و واژه‌ها را در گروه‌های پلان و نقشه، سایت، نما، سازه، متریال، طراحی داخلی، نورپردازی، اجرا و مدیریت پروژه یاد بگیرید. این دسته‌بندی نه‌تنها یادگیری را ساده‌تر می‌کند، بلکه باعث می‌شود هنگام کار روی یک پروژه واقعی، واژه مناسب را در زمان مناسب به خاطر بیاورید.

سوالات متداول

مهم‌ترین اصطلاحات معماری به انگلیسی کدام‌اند؟

از مهم‌ترین اصطلاحات پایه می‌توان به Floor Plan، Elevation، Section، Site Plan، Facade، Massing، Architectural Concept، Circulation، Spatial Organization، Detail Drawing و Construction Drawing اشاره کرد. این اصطلاحات در مراحل مختلف طراحی و ارائه معماری بسیار رایج هستند.

اصطلاح طراحی داخلی به انگلیسی چیست؟

Interior Design رایج‌ترین عبارت برای «طراحی داخلی» است. البته Interior Architecture نیز استفاده می‌شود، اما این دو عبارت کاملاً مترادف نیستند و Interior Architecture معمولاً ارتباط بیشتری با ساختار، فضا و عناصر معماری داخلی دارد.

پلان معماری به انگلیسی چه می‌شود؟

برای «پلان معماری» معمولاً از Architectural Plan و برای پلان یک طبقه از Floor Plan استفاده می‌شود.

نما به انگلیسی چه می‌شود؟

Facade یا Façade برای نمای ساختمان بسیار رایج است. Elevation نیز به نقشه یا نمایش عمودی یک وجه ساختمان گفته می‌شود.

مقطع معماری به انگلیسی چیست؟

Section اصطلاح اصلی برای مقطع معماری است. بسته به جهت برش می‌توان از Longitudinal Section یا Transverse Section نیز استفاده کرد.

حجم‌پردازی معماری به انگلیسی چیست؟

Massing یا Architectural Massing اصطلاح رایج برای حجم‌پردازی و سازمان‌دهی حجم‌های اصلی ساختمان است.

چیدمان مبلمان به انگلیسی چیست؟

Furniture Layout عبارت رایج برای چیدمان مبلمان است.

مودبرد معماری به انگلیسی چیست؟

Mood Board همان اصطلاح رایج انگلیسی است و برای مجموعه‌ای از تصاویر، رنگ‌ها، متریال‌ها و نمونه‌های بصری که حس و جهت پروژه را منتقل می‌کنند، استفاده می‌شود.

برد متریال به انگلیسی چیست؟

Material Board یا در برخی پروژه‌ها Materials Board گفته می‌شود.

نقشه اجرایی معماری به انگلیسی چیست؟

بسته به نوع مدرک می‌توان از Working Drawing، Construction Drawing یا Construction Documents استفاده کرد.

دیتیل معماری به انگلیسی چیست؟

Architectural Detail یا Detail Drawing عبارت‌های رایج هستند.

طراحی محوطه به انگلیسی چیست؟

بسته به سطح پروژه، Landscape Design یا Landscape Architecture استفاده می‌شود. Landscape Architecture دامنه تخصصی گسترده‌تری دارد.
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا